Xử lý, thu hồi xe môtô cũ nát: Mới xử lý được “phần ngọn”

Xử lý, thu hồi xe môtô cũ nát: Mới xử lý được “phần ngọn”

Xe máy cũ nát được cho là một trong những nguyên nhân gây mất an toàn giao thông và ô nhiễm môi trường, đặc biệt là tại các đô thị lớn như: Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh. Nhằm tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ GTVT phối hợp với các địa phương thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành.

Xe máy cũ nát gây ô nhiễm môi trường

Ngày 18.1.2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí, trong đó, giao UBND TP.Hà Nội, TPHCM và các tỉnh, thành phố có nguy cơ ô nhiễm không khí cao thực hiện nghiêm việc xây dựng và triển khai Kế hoạch quản lý chất lượng không khí của địa phương. Thực hiện thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành gây ô nhiễm môi trường trong thành phố; phát triển giao thông phi cơ giới. Khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, giảm phương tiện cá nhân.

Trước đó, Bộ TNMT cũng có văn bản gửi các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải. Bộ TNMT đề nghị Hà Nội, TPHCM thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành, gây ô nhiễm môi trường trong thành phố.

Xung quanh công tác này, UBND TP.Hà Nội trước đó cũng có tờ trình lên Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy định về quản lý, thu hồi đối với xe môtô, xe gắn máy để đảm bảo an toàn giao thông và giảm ô nhiễm môi trường. Theo UBND TP.Hà Nội, hiện trên địa bàn thành phố có khoảng 5,7 triệu xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông, là nguồn thải ra phần lớn các chất gây ô nhiễm môi trường. Theo tính toán, xe môtô, xe gắn máy đang lưu hành chiếm 95% về số lượng, chỉ tiêu thụ 56% xăng nhưng lại thải ra cỡ 94% HC, 87% CO, 57% NOx và 33% PM10 trong tổng lượng phát thải của các loại xe cơ giới. Trong đó có khoảng 1/2 số lượng xe máy đã đã sử dụng lâu năm, nhiều xe sản xuất từ những năm 90 của thế kỷ trước vẫn đang tham gia giao thông không đủ điều kiện về an toàn kỹ thuật cũng là nguyên nhân gây ra nhiều tai nạn giao thông.

Cần có hành lang pháp lý chặt chẽ

Theo các chuyên gia giao thông, việc triển khai kiểm tra khí thải đối với xe môtô, xe gắn máy là cần thiết và cần phải thực hiện sớm quy định lộ trình. Do đó, kiến nghị của Bộ TNMT về việc thu hồi xe máy cũ nát là không mới, nhưng đến nay vẫn chưa có cơ sở để triển khai thực hiện. Ông Nguyễn Văn Phương – Phó trưởng phòng Chất lượng xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, hiện Chính phủ mới chỉ quy định niên hạn sử dụng đối với ôtô, trong đó ôtô khách là 20 năm, ôtô tải 25 năm. Các loại ôtô khác hay môtô, xe gắn máy chưa có quy định về niên hạn sử dụng. Ngoài ra, với ôtô, Chính phủ đã ban hành quy định về kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên, với xe máy chưa có quy định, nên chưa có thống kê cụ thể nào về tình trạng xe cũ nát trên toàn quốc. Việc thu hồi xe máy cũ nát cũng không hề đơn giản bởi đó là tài sản của người dân, do đó cần xây dựng một hành lang pháp lý chặt chẽ, đầy đủ.

Theo phương án đề xuất loại bỏ xe môtô, xe gắn máy không đảm bảo điều kiện an toàn kỹ thuật của Hà Nội là loại bỏ thông qua việc ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn khí thải và loại bỏ thông qua việc ban hành quy định theo niên hạn sử dụng phương tiện. Kiên quyết loại bỏ xe môtô, xe gắn máy không đủ điều kiện an toàn kỹ thuật tham gia giao thông. Cùng với đó, UBND TP.Hà Nội cũng kiến nghị, nên kiểm soát khí thải với xe máy thay vì quy định niên hạn sử dụng.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, 10 năm trước Bộ GTVT đã bàn thảo việc thu hồi môtô, xe gắn máy cũ nát. Tuy nhiên, do xe máy ảnh hưởng rất nhiều đến người dân, hàng triệu người sử dụng xe máy là phương tiện mưu sinh, đặc biệt là người dân nghèo. Vì vậy việc áp đặt một biện pháp quản lý nào đó đối với môtô, xe gắn máy cần rất thận trọng bởi vì nó tác động xã hội rất lớn. Một số chuyên gia cho biết, hiện nhiều quốc gia không quy định niên hạn đối với xe máy, mà quản lý trên cơ sở yêu cầu kỹ thuật, khí thải đạt thì được tham gia giao thông và ngược lại. Ngoài ra, các nước cũng quy định về mức bảo hiểm, xe càng cũ thì bảo hiểm càng cao, khiến người dân thấy rằng thà đổi xe mới còn hơn là cứ đi xe cũ vừa tốn tiền, vừa không an toàn.

Do đó, Việt Nam cũng nên kiểm soát xe cũ nát, lạc hậu thông qua kiểm kê khí thải, có nghĩa là đo lượng khí thải ra của xe, nếu dưới mốc nhất định sẽ được lưu hành, còn trên mốc thì không cho phép. Cùng với đó, các nhà sản xuất cũng có phương án hỗ trợ để người dân có thể bán xe cũ, đổi xe mới để xử lý theo quy định về sản phẩm thải bỏ. Với người dân, cần nâng cao nhận thức về bảo hành, bảo dưỡng, bởi xe có tốt, có mới mà không bảo dưỡng đúng cách thì sẽ giảm chất lượng, không đáp ứng chỉ tiêu về mặt chất lượng.

Tháng 9.2020, Sở TNMT Hà Nội đề xuất UBND TP.Hà Nội chấp thuận phối hợp với Hiệp hội xe máy Việt Nam triển khai chương trình “Nghiên cứu thí điểm đo kiểm khí thải và hỗ trợ đổi xe môtô, xe gắn máy cũ đang lưu hành trên địa bàn”. TP.Hà Nội lựa chọn và lắp đặt thiết bị đo kiểm cho 8 đại lý sửa chữa, bảo dưỡng xe máy để phục vụ cho việc đo khí thải nằm trên địa bàn 6 quận gồm Hoàn Kiếm, Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hà Đông, Thanh Xuân. Đồng thời dự kiến chọn 30 đại lý xe máy để thí điểm chương trình đăng ký tham gia đổi xe môtô, xe gắn máy cũ (sản xuất trước năm 2002) với các cơ chế hỗ trợ khác nhau. Người dân đưa xe đến kiểm tra khí thải sẽ được hỗ trợ bằng hiện vật có giá trị khoảng 300.000 đồng. Trường hợp muốn đổi xe máy, theo dự kiến được hỗ trợ từ 2 đến 4 triệu đồng. Tuy nhiên, mức hỗ trợ này được cho là kém hấp dẫn so với giá trị một chiếc xe máy mới nên không thu hút được người dân tham gia. Minh Hạnh

TTO – Sáng 15-3, CSGT TP.HCM ra quân xử lý xe ‘nát’, xe ‘mù’ trên địa bàn. Đa số các đội CSGT lập biên bản xe cũ, ‘nát’ các lỗi như: không gương chiếu hậu, không biển số, đèn, còi… Có trường hợp người lái xe phân trần ‘chủ đưa xe nào chạy xe đó’.

  • Kiểm tra xe cũ nát, nếu không vi phạm, CSGT trả giấy tờ, cảm ơn người dân
  • Phòng CSGT TP.HCM nói gì vụ cảnh sát ‘giơ chân’ làm người đi xe máy ngã?
  • Rạng sáng 30-1, vác xe đạp chạy khi bị CSGT kiểm tra đi làn ôtô trên đại lộ Phạm Văn Đồng
Current Time0:01
/
Duration1:09
Auto

CSGT TP.HCM ra quân xử lý xe “nát” sáng 15-3 – Video: MINH HÒA

Sáng 15-3, tổ công tác Đội CSGT Bình Triệu thuộc Phòng cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ – đường sắt (PC08) Công an TP.HCM thực hiện chuyên đề cao điểm kiểm tra, xử lý xe không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, kỹ thuật, xe cũ nát, xe tự chế… tại ngã tư Bình Phước, phường Hiệp Bình Phước, TP Thủ Đức.

Sau nhiều giờ ra quân xử lý, tổ công tác lập biên bản xử phạt, tạm giữ nhiều xe máy cũ nát, xe “mù”, xe thay đổi kết cấu, không đảm bảo an toàn… Đa số CSGT xử phạt chủ xe các lỗi như không có gương chiếu hậu, không đèn chiếu sáng, không còi… Thậm chí có nhiều trường hợp xe không có biển số nhưng người lái vẫn chạy “ầm ầm” ngoài đường nên đã bị xử phạt.

Phát hiện ông V.V.Đ. (46 tuổi, ngụ tỉnh Nghệ An) điều khiển xe máy có dấu hiệu vi phạm nên CSGT ra hiệu lệnh dừng xe máy hiệu Wave của ông Đ. để kiểm tra. CSGT xác định xe ông Đ. bị các lỗi như không có gương chiếu hậu, thay đổi kết cấu, ông Đ. cũng không xuất trình được giấy phép lái xe nên CSGT tiến hành lập biên bản tạm giữ xe.

Ông Đ. cho biết chiếc xe Wave “ve chai” đang chạy ông mua lại của người khác với giá 200.000 đồng để đi chở hàng thuê. Ông Đ. cho hay ông xem trên truyền hình mấy ngày nay thấy có chuyên đề CSGT ra quân xử lý xe cũ nát nhưng vì hoàn cảnh ông mới chạy chiếc xe này.

“Chuyên đề xử lý xe cũ nát tôi xem trên truyền hình rồi, nhưng giờ tôi nghèo khổ quá, không có tiền mua xe mới thì làm sao? Tôi phạm luật, mấy anh CSGT làm đúng luật, tôi không cãi, nhưng giờ tôi không có xe đi làm thì con tôi chết đói”, ông Đ. phân trần.

Tương tự, anh L.V.B. (35 tuổi) chạy xe Club 50 “nát” cũng bị CSGT dừng xe xử lý các lỗi không đảm bảo an toàn như: không gắn biển số xe, gương chiếu hậu, đèn xe, kèn xe… Anh B. đã bị CSGT lập biên bản, tạm giữ xe.

Anh B. cho biết chiếc xe mình đang chạy anh mua đã nhiều năm nay, giờ chiếc xe cũng xuống cấp và anh bán cũng không được giá nên giữ lại để chạy.

“Lâu giờ tôi chạy xe này tôi cũng nghĩ nguy hiểm cho người đi đường và bản thân tôi. Hôm nay các anh CSGT lập biên bản tôi chấp hành, sau đó tôi sẽ mua xe mới để đi cho an toàn”, anh B. chia sẻ.

Một người đàn ông (khoảng 35 tuổi) đang chạy xe “nát” cũng bị CSGT lập biên bản xử lý nhiều lỗi, người này cho biết anh chở hàng thuê cho chủ, chiếc xe cũng là của chủ giao cho chạy.

“Chiếc xe này tôi được chủ giao cho chạy và chở hàng hằng ngày. Tôi làm thuê nên đâu có quyền đòi hỏi chạy xe xịn. Chủ đưa xe nào tôi chạy xe đó thôi”, người đàn ông phân bua.

Phòng PC08 triển khai cao điểm kiểm tra, xử lý xe không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, kỹ thuật, xe cũ nát, xe tự chế… từ ngày 1-3 đến hết ngày 14-6-2021.

Trong đợt cao điểm, các đơn vị tập trung kiểm tra, xử lý xe cũ nát, xe tự chế; xử lý nghiêm các hành vi: giấy phép lái xe, đăng ký xe; không có bộ phận giảm thanh, giảm khói, đèn, kèn, thắng hoặc có nhưng không có tác dụng; vi phạm các quy định về gắn biển số, lắp thêm đèn, giá đỡ,…

CSGT được dừng các xe để kiểm tra như: xe máy, xe ba bánh, xe cũ nát, xe tự chế. Sau khi dừng xe, bằng các biện pháp nghiệp vụ, CSGT kiểm tra các loại giấy tờ tẩy xóa, sửa chữa, giả mạo… Trong trường hợp không phát hiện vi phạm, CSGT trả lại giấy tờ, nói lời cảm ơn với người dân.

Trong quá trình tuần tra kiểm soát, phát hiện các trường hợp vi phạm nghiêm trọng như: chở chất cháy nổ, hàng nguy hiểm, hàng gian, hàng giả… phải phối hợp với cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu; kỹ thuật hình sự, cảnh sát cơ động, công an phường, xã… để xử lý nghiêm.

 

Một số hình ảnh PV ghi nhận CSGT Bình Triệu ra quân xử lý xe “nát” sáng 15-3:

CSGT xử lý xe cũ, nát: Chủ đưa xe nào chạy xe đó, tôi đâu có quyền đòi xe xịn - Ảnh 3.

CSGT Bình Triệu lập biên bản xe “nát” bị nhiều lỗi vi phạm sáng 15-3 – Ảnh: MINH HÒA

CSGT xử lý xe cũ, nát: Chủ đưa xe nào chạy xe đó, tôi đâu có quyền đòi xe xịn - Ảnh 4.

Lực lượng chức năng kiểm tra số máy xe “nát” – Ảnh: MINH HÒA

CSGT xử lý xe cũ, nát: Chủ đưa xe nào chạy xe đó, tôi đâu có quyền đòi xe xịn - Ảnh 5.

Nhiều xe cũ “nát” bị tạm giữ – Ảnh: MINH HÒA

CSGT xử lý xe cũ, nát: Chủ đưa xe nào chạy xe đó, tôi đâu có quyền đòi xe xịn - Ảnh 6.

Đa số các xe “nát” bị các lỗi không gương chiếu hậu, đèn, còi… – Ảnh: MINH HÒA

Việc thu hồi xe cũ nát hay kiểm tra khí thải xe máy… là những việc đáng lẽ phải làm từ lâu, nhưng tới nay vẫn trong tình trạng “nói nhiều, làm chưa được bao nhiêu”.
Xe máy cũ nát vẫn lưu thông trên đường và là phương tiện mưu sinh của nhiều người
/// ẢNH: KHẢ HÒA
Xe máy cũ nát vẫn lưu thông trên đường và là phương tiện mưu sinh của nhiều người

ẢNH: KHẢ HÒA
Bộ TN-MT vừa đề nghị Hà Nội, TP.HCM thu hồi xe cũ nát gây ô nhiễm môi trường.  Việc thu hồi xe không đạt chuẩn hay kiểm tra khí thải xe máy… là những việc đáng lẽ phải làm từ lâu, nhưng tới nay vẫn trong tình trạng “nói nhiều, làm chưa được bao nhiêu”.

Loại bỏ xe cũ nát, lạc hậu

Trong văn bản gửi các tỉnh, TP đề nghị tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải, Bộ TN-MT cho rằng thời gian gần đây mức độ ô nhiễm không khí tại một số đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội, TP.HCM có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Bên cạnh việc cần đẩy nhanh ban hành và thực hiện kế hoạch phát triển hệ thống giao thông công cộng, ưu tiên phương tiện sử dụng năng lượng sạch, không phát thải, Bộ TN-MT đề nghị Hà Nội, TP.HCM thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành, gây ô nhiễm môi trường trong thành phố.
Trên thực tế, việc thu hồi xe cũ nát hay kiểm định khí thải xe máy sau nhiều năm vẫn chưa thực hiện do 2 nguyên nhân chính là thiếu cơ sở, hành lang pháp lý và e ngại dư luận xã hội
Trên thực tế, việc thu hồi xe cũ nát hay kiểm định khí thải xe máy sau nhiều năm vẫn chưa thực hiện do 2 nguyên nhân chính là thiếu cơ sở, hành lang pháp lý và e ngại dư luận xã hội.
Cuối tháng 12.2020, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn 2045. Chiến lược đặt ra mục tiêu giai đoạn 2020 – 2030 sẽ thực hiện kiểm soát phát thải khí thải định kỳ với xe mô tô, xe gắn máy có động cơ xăng tham gia giao thông. Tuy nhiên, để thực hiện được các mục tiêu, cần luật hóa và có các văn bản hướng dẫn dưới luật. Hiện luật Giao thông đường bộ sửa đổi đã bổ sung quy định về kiểm tra khí thải xe máy. Đây sẽ là tiền đề quan trọng để thực hiện các bước tiếp theo. Tuy nhiên, do còn một số vấn đề, dự luật chưa được thông qua tại kỳ họp Quốc hội vừa qua.

Khó “xử” ô tô hết niên hạn

Là địa phương có lượng phương tiện hết niên hạn sử dụng nhiều nhất cả nước (hơn 3.300 xe), trong vòng 5 năm trở lại đây, TP.HCM liên tục gửi văn bản thúc Bộ GTVT nhanh chóng có hướng dẫn để TP từng bước triển khai xử lý xe cơ giới hết niên hạn, không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải. Một cán bộ tại đơn vị quản lý phương tiện thuộc Công an TP.HCM cho biết theo quy định, phương tiện xe cơ giới cũ, hết “đát” nếu tham gia giao thông sẽ bị cơ quan chức năng thu hồi, xử phạt. Tuy nhiên số giấy tờ thu hồi được trên thực tế chỉ chiếm khoảng 1/15 tổng số xe hết “đát”.
Xe máy cũ nát vẫn lưu thông trên đường và là phương tiện mưu sinh của nhiều người Ảnh: Khả hòa

Xe máy cũ nát vẫn lưu thông trên đường và là phương tiện mưu sinh của nhiều người

ẢNH: KHẢ HÒA

Đáng lo ngại, có nhiều chủ xe không những trốn tránh việc nộp lại giấy tờ mà còn lén lút bán xe cho người khác làm giả giấy tờ, đưa vào lưu thông. Điển hình như trường hợp xảy ra vào cuối năm 2016, một công ty vận tải ở Q.2 mua xe container “hết đát” về gắn biển số đỏ giả, sau đó thuê tài xế không có giấy phép lái xe hạng FC điều khiển, gây tai nạn chết người. Tại TP.HCM còn có những khu chợ chuyên mua bán xe cũ, xe “quá đát”, “mông má” lại rồi tiếp tục đưa vào sử dụng.
Đại diện Phòng CSGT đường bộ – đường sắt (PC67, Công an TP.HCM) cho biết đơn vị thường xuyên tiến hành rà soát, thống kê số ô tô hết niên hạn sử dụng, sau đó lập danh sách, gửi thông báo mời chủ phương tiện đến cơ quan chức năng làm thủ tục nộp giấy tờ theo đúng quy định. Tuy nhiên, trong công tác thu hồi giấy tờ, kiểm tra, xử lý còn gặp nhiều khó khăn. Thứ nhất, do phương tiện hết niên hạn thường được bán qua nhiều đời chủ nên việc xác minh không dễ. Thứ hai, hộ khẩu nơi chủ phương tiện đăng ký thường trú thường xuyên thay đổi gây khó khăn trong việc thông báo; và cuối cùng là tinh thần tự giác của chủ phương tiện chưa cao, cố tình né tránh không nộp lại giấy tờ.
Còn theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, cả nước có gần 223.000 xe hết niên hạn sử dụng, gồm hơn 170.000 xe tải và gần 53.000 xe chở người. Riêng năm 2020, cả nước có gần 16.500 ô tô hết niên hạn sử dụng. Tuy nhiên, rất ít trường hợp chủ phương tiện chấp hành quy định nộp lại biển số và đăng ký xe. Tính đến hết năm 2019, Cục CSGT chỉ thu hồi được biển số và đăng ký của hơn 14.000 phương tiện.

“Quản” xe máy bằng hàng rào kỹ thuật?

Theo ông Nguyễn Văn Phương, Phó phòng Chất lượng xe cơ giới, Cục Đăng kiểm Việt Nam, khác với ô tô, hiện nay xe máy chưa có quy định niên hạn sử dụng. “Việc thu hồi với xe máy cũ nát sẽ khó khăn vì không có quy định niên hạn, chưa quy định phải kiểm soát khí thải, nên xác định thế nào là xe máy cũ nát phải có quy định rõ ràng. Ngoài ra, xe máy cũng là tài sản sở hữu của người dân, việc thu hồi có thể gặp vướng mắc về pháp lý liên quan đến quyền sở hữu tài sản. Chưa kể, xe máy là phương tiện chính của một bộ phận người dân nghèo nên tác động xã hội càng lớn, cần phải tính toán kỹ và có lộ trình phù hợp”, ông Phương nói.
Cũng theo ông Phương, hiện xe máy sản xuất, lắp ráp trong nước cũng như xe nhập khẩu mới phải đạt tiêu chuẩn khí thải mới được đưa ra thị trường. Nhưng với xe máy đang lưu hành, từ năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 909/2010 phê duyệt chủ trương lập đề án kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các tỉnh, TP. Đề án đưa ra lộ trình áp dụng theo địa phương, theo loại xe (kiểu loại, năm sử dụng) và giải pháp triển khai. Các bước khởi động đã được thực hiện ngay sau đó, Cục Đăng kiểm đã được Bộ GTVT giao nghiên cứu và trình đề án kiểm soát khí thải lên Bộ từ năm 2014. Nhưng do tác động xã hội quá lớn nên tới nay việc kiểm soát khí thải xe máy lưu hành vẫn chưa thực hiện được.
Ông Phương cho biết đa số các nước không quy định về niên hạn xe máy, mà kiểm soát xe máy cũ thông qua các hàng rào kỹ thuật về khí thải và quy định về mức phí bảo hiểm. Theo đó, xe máy không đạt tiêu chuẩn về khí thải, không đủ điều kiện an toàn kỹ thuật và môi trường sẽ không được tham gia giao thông, xe càng cũ càng phải mua bảo hiểm cao. “Việc quản lý với xe máy cũ nát để đảm bảo an toàn giao thông, giảm bớt ô nhiễm môi trường là yêu cầu cần thiết. Tuy nhiên, cần có giải pháp tổng thể và phù hợp để vừa kiểm soát xe máy cũ vừa có tính khả thi”, ông Phương nói.
Việc quản lý xe máy cũ cần sự phối hợp chặt chẽ của 3 nhà: nhà nước xây dựng hành lang pháp lý, có cơ chế hỗ trợ vì đây là chủ trương bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn giao thông. Nhà sản xuất xe máy phải có biện pháp hỗ trợ tài chính cho người dân như mua lại hoặc đổi xe cũ lấy xe mới với giá ưu đãi, thể hiện trách nhiệm xã hội. Đặc biệt, người dân phải bảo hành, bảo dưỡng xe thường xuyên để duy trì tình trạng kỹ thuật của xe, hạn chế xả thải, tiếng ồn và ủng hộ việc kiểm soát khí thải xe máy.
Ông Nguyễn Văn Phương, Phó phòng Chất lượng xe cơ giới, Cục Đăng kiểm

Cần một cú hích mạnh hơn để người dân thải bỏ xe máy cũ gây ô nhiễm

09/09/2020    16:10 GMT+7

Những chiếc xe máy quá cũ là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí. Tuy vậy, để người dân ủng hộ, đồng thuận việc thay thế, thải bỏ loại phương tiện này lại cần nhiều giải pháp mang tính thực tế hơn.

Hỗ trợ 4 triệu nâng đời xe máy cũ: Phấn khởi nhưng còn lưỡng lự
Đổi xe máy cũ lấy xe mới có giảm được ô nhiễm không khí?
‘Tiện thể’ khi đi đường kéo lùi văn hoá giao thông

Không bắt buộc, chỉ khuyến khích

Sở Tài nguyên và Môi trường đang đề xuất chương trình “Nghiên cứu thí điểm đo kiểm khí thải và hỗ trợ đổi xe mô tô, xe gắn máy cũ đang lưu hành trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Việc này nếu thực sự đạt được mục đích cần phải có sự công khai, minh bạch và quan trọng nhất là có được mục tiêu rõ ràng.

Trên thực tế, trừ một số “dân chơi” xe cổ, xe cũ độc lạ mang tính sưu tầm, còn lại đa số người đang phải sở hữu xe máy quá cũ là dân lao động. Họ sử dụng những chiếc xe như một phương tiện để mưu sinh.

Đối tượng mục tiêu của của chương trình chính là nhắm đến những người có thu nhập thấp nhằm tạo cơ hội để họ đổi xe, qua đó góp phần giảm thiểu khí thải gây ô nhiễm môi trường.

Cần một cú hích mạnh hơn để người dân thải bỏ xe máy cũ gây ô nhiễm
Số lượng xe máy cũ trên 20 năm ở Hà Nội chiếm tới hơn 40%

TS. Hoàng Dương Tùng – Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho biết: “Việc đề xuất triển khai thí điểm đo kiểm khí thải xe máy là rất đáng hoan nghênh. Từ đó, có khuyến cáo cho người sử dụng kiểm tra và bảo dưỡng xe máy, đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông, góp phần giảm thiểu ô nhiễm không khí”.

Đồng thời, TS. Hoàng Dương Tùng cũng chỉ ra rằng, Chính phủ đã có Quyết định số 16/2015/QĐ-TTg yêu cầu thu hồi, xử lý các phương tiện giao thông hết hạn sử dụng, bao gồm cả xe mô tô, xe gắn máy từ 01/01/2018.

Thế nhưng cho đến thời điểm này, vẫn khó thực hiện vì chưa ban hành quy định về niên hạn sử dụng đối với xe máy; về kiểm soát khí thải, nguồn thải. Hay nói cách khác, xe máy hiện nay vẫn được sử dụng đến lúc thành…sắt vụn.

Như vậy, việc kiểm tra khí thải và đổi xe máy cũ sang xe máy mới vẫn đang được các nhà tổ chức triển khai ở dạng khuyến khích người dân chứ chưa thể có chế tài mạnh mẽ nào khác.

Nhiều người dân khi được hỏi tỏ ra đồng tình với đề xuất trên, thế nhưng để “hút” được đông đảo chủ xe tự nguyện đến kiểm tra khí thải và nhận một khoản tiền hỗ trợ để mua một chiếc xe mới thì nhiều người vẫn tỏ ra e dè, hồ nghi.

“Chiếc xe Honda Cub 50cc đời 1995 của tôi nếu bán thì được khoảng 4 triệu, thế nhưng không biết khi tham gia chương trình sẽ được hỗ trợ bao nhiêu? Nếu chương trình được triển khai, có thể tôi sẽ tham gia đến đo kiểm khí thải nhưng bỏ xe, đổi xe mới thì không.”, anh Nguyễn Việt Dũng (quận Hà Đông, Hà Nội) chia sẻ với VietNamNet.

Về chương trình này, đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho biết, việc hỗ trợ đổi xe máy cũ cần phải tiếp tục xem xét, nghiên cứu, vì hiện nay chưa có quy chuẩn về khí thải xe máy, chưa có quy định về niên hạn sử dụng xe máy như đang thực hiện đối với ô tô.

Hơn nữa Hà Nội đang có chủ trương hạn chế phương tiện cá nhân và có lộ trình hạn chế xe máy hoạt động đến năm 2030 nên không thể tùy tiện triển khai ngay được.

“Hiện chương trình mới dừng lại ở việc báo cáo chứ chưa phải đã được UBND TP. Hà Nội chấp thuận”, đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho hay.

Phải thực sự hướng tới lợi ích người dân

Nhiều người dân cũng tỏ ra băn khoăn, không biết khi được hỗ trợ 2-4 triệu đồng thì người dân có được tự do lựa chọn mua chiếc xe mà mình thích hay bắt buộc phải chọn một số ít loại xe mà các đại lý chỉ định.

“Có xe đang được giảm sâu đến 17 triệu, giá còn dưới 30 triệu. Khi đổi thì tôi có được mua với giá bán thực tế không hay phải mua với giá niêm yết?”, anh Đinh Gia Long (Hoàn Kiếm, Hà Nội) đặt câu hỏi.

Chị Nguyễn Thuý Hiền (Cầu Giấy, Hà Nội) đang quan tâm đến một mẫu xe mà giá niêm yết đang thấp hơn vài triệu đồng so với giá bán thực tế. Chị rất băn khoăn vì không biết nếu được hỗ trợ thì giá được căn cứ vào đâu.

“Các đơn vị tổ chức cần công bố mức giá bán xe trong chương trình một cách công khai, nếu không sẽ rất mập mờ và dễ bị trục lợi”, chị Hiền cho hay.

Cần một cú hích mạnh hơn để người dân thải bỏ xe máy cũ gây ô nhiễm
Cần một cú hích mạnh hơn để người dân thải bỏ xe máy cũ gây ô nhiễm

Một số ý kiến khác cũng cho rằng, với mức hỗ trợ 2-4 triệu như dự kiến, liệu có giúp được một số người thu nhập thấp mua được chiếc xe mới với giá hàng chục triệu đồng.

Hiện nay, những mẫu xe máy giá rẻ phổ biến như Honda Wave Alpha hay Yamaha Sirius cũng có giá 17-19 triệu đồng. Như vậy, muốn “tậu” được xe mới, chủ xe cũ phải bỏ thêm ít nhất từ 13 đến 17 triệu đồng nữa – số tiền không nhỏ so với những người thu nhập thấp.

Có chăng, cần sự hỗ trợ thêm về tài chính như cho vay tiền lãi suất thấp từ ngân hàng, mua xe trả góp,… để những người nghèo được tiếp cận gần hơn với chiếc xe mới.

Trao đổi với VietNamNet, GS.TS. Từ Sỹ Sùa – Giảng viên cao cấp ĐH Giao thông vận tải cho rằng, chương trình tuy mới đang ở dạng dự thảo nhưng thể hiện được sự nhân văn khi hướng tới các đối tượng cần được quan tâm trong xã hội.

Tuy vậy, GS.TS. Từ Sỹ Sùa chia sẻ: “Chủ trương hay, nhưng giải pháp phải phù hợp. Đừng để đây trở thành một chương trình khuyến mại, hạ giá để đẩy xe ế của các hãng. Đừng dùng “chiêu” với người nghèo!”.

Để chủ xe đồng thuận, tự nguyện “giao nộp” những chiếc xe máy cũ kỹ gây ô nhiễm, ngoài việc đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức cho đông đảo người dân, rất cần những chính sách hỗ trợ phù hợp với chủ trương và lộ trình kiểm soát phương tiện của từng địa phương.

Đặc biệt, các doanh nghiệp đồng tổ chức chương trình hãy đặt mình vào vị trí của người dân và hướng tới lợi ích thiết thực của những người đang sở hữu xe máy cũ.

Ngoài ra, nhiều chuyên gia giao thông cho rằng, việc kiểm tra chất lượng khí thải xe máy cũ và hỗ trợ người dân đổi sang xe mới là cần nhưng chưa đủ. Tại các đô thị lớn, nguyên nhân do quy hoạch giao thông bất hợp lý, tắc đường, dừng chờ đèn đỏ quá lâu mới là cội rễ sâu xa dẫn tới gây ô nhiễm không khí.

“Các cấp quản lý cần nâng cấp hạ tầng đường sá, đầu tư mạnh vào vận tải công cộng và có các biện pháp giảm ùn tắc giao thông mới là những bước đi lâu dài hướng tới người dân”, một chuyên gia giao thông nhận định.

Hoàng Hiệp

Bạn có đồng tình với đề xuất hỗ trợ đổi xe máy cũ lấy xe máy mới như trên? Hãy bình luận dưới bài viết này. Mọi tin bài, video cộng tác xin gửi về Ban Ô tô xe máy theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

  • Giọng nam miền Bắc
  • Giọng nam miền Nam
  • Giọng nữ miền Bắc
  • Giọng nữ miền Nam

Cả Hà Nội và TPHCM đều đã từng lên nhiều phương án xử lý những xe môtô cũ nát, bởi đó là những “bát hương di động” tiềm ẩn tai nạn giao thông. Tuy nhiên cho tới nay các giải pháp đều đi vào ngõ cụt bởi thiếu hành lang pháp lý cũng như biện pháp kinh tế hỗ trợ người dân nhằm khuyến khích đổi xe cũ lấy xe mới…

Cả Hà Nội và TPHCM đều đã từng lên nhiều phương án xử lý những xe môtô cũ nát, bởi đó là những “bát hương di động” tiềm ẩn tai nạn giao thông. Tuy nhiên cho tới nay các giải pháp đều đi vào ngõ cụt bởi thiếu hành lang pháp lý cũng như biện pháp kinh tế hỗ trợ người dân nhằm khuyến khích đổi xe cũ lấy xe mới…

Từ 15.3, TPHCM ra quân kiểm tra, xử lý xe máy cũ nát. Tình trạng xe môtô, xe máy cũ nát hoành hành tại các thành phố lớn – trong đó có Hà Nội, TPHCM – không chỉ gây ô nhiễm, tiếng ồn mà còn trở thành những “hung thần” đường phố khiến người dân khiếp sợ. Tuy nhiên, hiện nay do chưa có những quy định về niên hạn sử dụng đối với loại xe máy cũ nát này để làm cơ sở thu hồi, nên việc ra quân kiểm tra, xử phạt mới giải quyết được “phần ngọn” của vấn đề.
CSGT TPHCM xử lý một chiếc xe máy cũ nát 4 không (không đèn, không gương, không còi, không biển số) được sử dụng để vận chuyển hàng hóa. Ảnh: Hoài AnhCSGT TPHCM xử lý một chiếc xe máy cũ nát 4 không (không đèn, không gương, không còi, không biển số) được sử dụng để vận chuyển hàng hóa. Ảnh: Hoài Anh
Hơn 200 trường hợp xe cũ nát bị xử lý

Sau 3 ngày (15 – 17.3) ra quân xử lý xe cơ giới không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, kỹ thuật, xe cũ nát, xe tự chế, lực lượng PC08 đã lập biên bản hơn 200 trường hợp vi phạm. PV có mặt tại đoạn đường dẫn vào Chợ đầu mối nông sản, thực phẩm Hóc Môn (Nguyễn Thị Sóc, Xuân Thới Đông, Hóc Môn, TPHCM). Sau hơn 1h lập chốt, Đội CSGT An Sương thuộc PC08 đã tiến hành dừng, lập biên bản và tạm giữ gần 10 chiếc xe không đảm bảo an toàn kỹ thuật theo quy định. Theo tìm hiểu của PV, hầu hết những người vi phạm là người lao động tự do, thường làm nghề chở hàng thuê, đa phần xe mà họ điều khiển là xe của chủ hàng giao cho họ sử dụng.

Chính vì vậy, khi bị lực lượng yêu cầu dừng xe, việc đầu tiên những người này làm là lấy điện thoại ra để gọi cho chủ xe, mong chủ xe mang giấy tờ ra “giải cứu” nhưng phần lớn không có một trường hợp nào được “giải cứu” thành công vì những chiếc xe này đều đã không còn giấy tờ, vi phạm rất nhiều lỗi.

Anh H.N.Đ.T (Q.12, TPHCM) đang chở nước đá đi giao cho khách hàng, khi đi qua địa điểm trên thì bị lực lượng chức năng tiến hành yêu cầu dừng xe để kiểm tra, qua kiểm tra thì chiếc xe chở hàng mà anh T đang điều khiển vi phạm các lỗi như không có đèn, không còi, không gương chiếu hậu, không có biển số và bản thân anh T cũng không xuất trình được giấy phép lái xe. Lực lượng chức năng đã lập biên bản tạm giữ chiếc xe của anh T.

“Tôi làm nghề chở hàng, mỗi chuyến hàng như này cũng chỉ được mấy chục nghìn, biết sử dụng xe này là vi phạm Luật Giao thông nhưng vì không có điều kiện để mua xe mới, xe tốt hơn nên vẫn tiếp tục sử dụng. Tôi biết điều khiển xe này là nguy hiểm, là không an toàn nhưng vẫn chấp nhận đặt tính mạng lên trên chiếc xe này để mưu sinh” – anh T phân bua với lực lượng CSGT và xin được đi giao nốt số hàng (đá lạnh) nhưng không được lực lượng chức năng chấp nhận.

Ngày 16.3, Đội CSGT Chợ Lớn tiếp tục ra quân tiến hành lập chốt tại góc đường Hải Thượng Lãn Ông – Võ Văn Kiệt (Q.5), tại đây lực lượng chức năng đã tiến hành xử phạt 7 trường hợp sau 1h lập chốt. Anh M khi bị dừng xe kiểm tra đã phân bua rằng, vừa đi giao hàng về, chiếc xe này là của chủ hàng giao cho ông sử dụng nhưng không có đèn, không gương, không giấy tờ và cũng không có biển số.

Hầu hết những trường hợp bị lập biên bản đều cho biết sẽ bỏ xe luôn vì số tiền phạt nhiều hơn giá trị của xe, hơn nữa xe không có giấy tờ nên khó lấy lại lại xe. Trung tá Đoàn Văn Quới, Phó Trưởng phòng CSGT đường bộ – đường sắt cho biết, trong đợt ra quân này kéo dài đến 14.6.2021, CSGT được dừng các phương tiện để kiểm tra hành chính gồm: Xe máy, xe cơ giới ba bánh, xe cũ nát, xe tự chế. Sau khi dừng phương tiện, thực hiện kiểm soát bằng các biện pháp nghiệp vụ để kịp thời phát hiện các loại giấy tờ không do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc tẩy xóa, sửa chữa, giả mạo…

Khuyến khích giải pháp thu hồi xe cũ nát

Cùng với việc tăng cường kiểm tra, xử lý xe cũ nát không an toàn nhằm nâng cao ý thức của người dân thì hiện nay TPHCM cũng đang triển khai xây dựng đề án “Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải môtô, xe máy đang lưu hành” nhằm hạn chế lượng lớn môtô, xe máy “quá đát”, thải khí gây ô nhiễm môi trường. Một trong những giải pháp ưu tiên hàng đầu ở TPHCM là khuyến khích thu hồi xe cũ kém chất lượng, mất an toàn để kiểm soát khí thải.

Theo ông Đỗ Ngọc Hải – Trưởng phòng Quản lý vận tải (Sở GTVT TPHCM), vừa qua, VAMM đã đề xuất phương án hỗ trợ người dân TPHCM mua xe mới thay thế xe cũ không đạt tiêu chuẩn về khí thải. Tuy nhiên, quan điểm của Sở GTVT TPHCM là không ủng hộ đổi xe cũ lấy xe mới vì như thế số lượng xe sẽ không giảm. Giải pháp ưu tiên hàng đầu ở TPHCM là khuyến khích thu hồi xe cũ kém chất lượng, mất an toàn để kiểm soát khí thải.

Thế nhưng để có thể thu hồi đối với những xe cũ nát thì vấn đề hiện nay là đòi hỏi cần có hành lang pháp lý quy định về niên hạn đối với môtô, xe máy, từ đó mới có cơ sở triển khai thu hồi xe cũ nát hết niên hạn.

Huyền Anh Phúc 18/03/2021 | 07:57

Thu hồi xe cũ nát, Xử lý, Thu hồi xe mô tô cũ nát, Ô nhiễm, xử phạt
<!– ADM Article Bottom –>

TIN BÀI LIÊN QUAN

  • TPHCM: Khuyến khích thu hồi xe cũ nát, mất an toàn để kiểm soát khí thảiTPHCM: Khuyến khích thu hồi xe cũ nát, mất an toàn để kiểm soát khí thải

    TPHCM: Khuyến khích thu hồi xe cũ nát, mất an toàn để kiểm soát khí thải

     

  • Đề nghị thu hồi xe cũ nát, lạc hậu ở Hà Nội, TP Hồ Chí MinhĐề nghị thu hồi xe cũ nát, lạc hậu ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh

    Đề nghị thu hồi xe cũ nát, lạc hậu ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh

     

  • Cần thu hồi xe cũ nát để bảo vệ môi trườngCần thu hồi xe cũ nát để bảo vệ môi trường

    Cần thu hồi xe cũ nát để bảo vệ môi trường

     

Gửi bình luận

@media(min-width:480px){#mgiframe1{width:100% !important;height:270px!important;max-width:550px;margin:auto;display: table;}} @media(max-width:480px){#mgiframe1{width:100% !important;height:270px!important;}}

Gọi Bán Xe