Xe máy cũ nát được cho là một trong những nguyên nhân gây mất an toàn giao thông và ô nhiễm môi trường, đặc biệt là tại các đô thị lớn như: Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh. Nhằm tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ GTVT phối hợp với các địa phương thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành.

Thương hiệu xe máy Honda chắc hẳn đã khá quen thuộc với tất cả mọi người. Chất lượng và sự bền bỉ của các sản phẩm xe máy Honda là tiêu chí để người dùng có thể tin tưởng lựa chọn. Không chỉ các mẫu xe mới, các dòng xe máy cũ của Honda cũng rất được ưa chuộng. Hiện nay, để tiết kiệm chi phí, có rất nhiều người đã lựa chọn mua xe Honda cũ thay vì xe mới. Tuy nhiên, tình trang làm giá của các sản phẩm xe máy Honda tại các trung tâm, cửa hàng mua bán xe máy cũ luôn làm khách hàng lo lắng. Vì vậy, các bạn hãy trang bị những thông tin về giá xe máy Honda cũ trước khi có ý định đi mua. Sau đây trung tâm xe máy cũ TPHCM – 2banh sẽ giới thiệu với các bạn bảng giá xe máy Honda cũ để giúp các bạn có thể có cái nhìn tổng quan hơn về giá xe máy Honda cũ.

– Giá xe Honda Lead cũ:
+ Giá xe Honda Lead 110 cũ:

  • Honda Lead cũ đời 2010: 19.000.000 VND
  • Honda Lead cũ đời 2011: 21.000.000 VND

+ Giá xe Honda Lead 125 cũ: 

  • Honda Lead cũ đời 2013: 31.500.000 VND
  • Honda Lead cũ đời 2014: 33.500.000 VND

– Giá xe Honda Vision cũ:

  • Honda Vision cũ đời 2011: 20.000.000 VND
  • Honda Vision cũ đời 2012: 22.500.000 VND
  • Honda Vision cũ đời 2013: 23.000.000 VND
  • Honda Vision cũ đời 2014: 23.500.000 VND

– Giá xe Honda Air Blade cũ:
+ Giá xe Honda Air Blade 110 cũ:

  • Honda Air Blade 110 cũ đời 2011: 21.500.000 VND
  • Honda Air Blade 110 cũ đời 2012: 23.000.000 VND

+ Giá xe Honda Air Blade 125 cũ:

  • Honda Air Blade 125 cũ đời 2013: 32.500.000 VND
  • Honda Air Blade 125 cũ đời 2014: 24.000.000 VND

– Giá xe Honda SH Việt Nam cũ:
+ Giá xe Honda SHVN 125 cũ

  •  Honda SHVN 125 cũ đời 2010: 88.000.000 VND
  •  Honda SHVN 125 cũ đời 2011: 92.000.000 VND
  •  Honda SHVN 125 cũ đời 2012: 95.000.000 VND

+ Giá xe Honda SHVN 150 cũ

– Giá xe Honda SH phiên bản quốc tế cũ:
+ Giá xe Honda SH 125 cũ

  •  Honda SH 125 cũ đời 2013: 57.000.000 VND
  •  Honda SH 125 cũ đời 2014: 60.000.000 VND

+ Giá xe Honda SH 150 cũ

  •  Honda SH 150 cũ đời 2013: 68.000.000 VND
  •  Honda SH 150 cũ đời 2014: 71.000.000 VND

– Giá xe Honda CBR 150i cũ:

  • Honda CBR 150i cũ đời 2012: 61.200.000 VND
  • Honda CBR 150i cũ đời 2012: 63.000.000 VND

Giá xe Honda PCX cũ:

  • Honda PCX cũ đời 2011: 31.000.000 VND
  • Honda PCX cũ đời 2012: 31.000.000 VND
  • Honda PCX cũ đời 2013: 35.000.000 VND
  • Honda PCX cũ đời 2014: 45.000.000 VND

Giá xe Honda Future FI cũ:

  • Honda Future FI cũ đời 2012: 21.600.000 VND
  • Honda Future FI cũ đời 2013: 23.500.000 VND
  • Honda Future FI cũ đời 2014: 25.400.000 VND

Bảng giá xe máy Honda cũ ở trên cũng là bảng giá thu mua các dòng xe máy Honda cũ tại trung tâm xe máy 2banh TPHCM.  Những thông tìn vể bảng giá được trung tâm tham khảo từ nhiều nguồn, được cập nhật thường xuyên và sớm nhất nên độ chính xác gần như tuyệt đối, để giúp cho bạn có thể thuận tiện hơn trong việc tham khảo bảng giá xe máy Honda cũ.

Dựa trên chỉ số chất lượng không khí, họ sẽ lựa chọn phương án ứng phó, tự bảo vệ mình, người thân, con cái… để hạn chế những ảnh hưởng xấu từ không khí ô nhiễm.

Có nhiều nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí. Nhưng các nghiên cứu khoa học đều thống nhất phương tiện giao thông là nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí nhiều nhất ở đô thị.

Theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, tính đến ngày 14-10-2020 cả nước có 4,6 triệu ôtô, 72 triệu xe máy. Nếu tính 1 ôtô tiêu thụ 12 lít xăng/100km, 1 xe máy tiêu thụ 3 lít xăng/100km thì cứ 4 xe máy sẽ đốt nhiên liệu và phát thải bằng 1 ôtô.

Với ôtô, Việt Nam đã thực hiện kiểm soát tình trạng kỹ thuật, khí thải xe đang lưu hành thông qua kiểm định định kỳ. Xe từ 10 chỗ trở lên, xe tải cũng có niên hạn hoạt động nhất định. 

Còn xe máy – loại phương tiện chưa quy định niên hạn sử dụng, năm 2010 Thủ tướng đã ban hành đề án kiểm soát khí thải xe máy tham gia giao thông tại các tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, đến nay việc kiểm soát khí thải xe máy đang lưu hành vẫn chưa được thực hiện.

Bên cạnh hàng triệu xe máy đang lưu hành chưa được kiểm định khí thải định kỳ, rất nhiều xe cũ nát không đảm bảo an toàn vẫn hoạt động hằng ngày. 

Nhiều người bất an, né tránh khi những chiếc xe máy không đèn, không còi, chỉ còn bộ khung với động cơ nổ xả khói mù mịt luồn lách trên đường.

Trong khi đó, ô nhiễm không khí ngày càng trầm trọng. Người già, trẻ nhỏ ngạt mũi, viêm họng, khó thở nhiều hơn vào những ngày không khí mịt mù. 

Còn xe máy vẫn xả khói tự do không ai kiểm soát, xe cũ nát vẫn chạy trên đường dù nhìn bằng mắt thường ai cũng thấy xe đó không đảm bảo an toàn.

Thủ tướng vừa ban hành chỉ thị về tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí. Trong đó, Thủ tướng cũng đã chỉ đạo Hà Nội, TP.HCM thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành gây ô nhiễm môi trường trong thành phố.

Có thể lại có những lý do như luật pháp chưa quy định niên hạn xe máy, chưa buộc xe máy phải kiểm định định kỳ về chất lượng kỹ thuật, khí thải… Nhưng trong khi chờ ban hành Luật giao thông đường bộ sửa đổi, Ủy ban Thường vụ Quốc hội vẫn có thể ban hành nghị quyết về kiểm soát khí thải xe máy, ngăn chặn xe máy cũ nát lưu hành hay thu hồi, chuyển đổi xe máy cũ…

Và trước mắt, những giải pháp mà chính quyền Hà Nội, TP.HCM từng đề xuất như mua lại xe máy cũ nát, hỗ trợ đổi xe máy mới, thí điểm kiểm soát khí thải đều có thể thực hiện được nếu có quyết tâm biến chủ trương thành hành động. 

Những xe máy cũ nát, không đảm bảo an toàn nếu chạy ra đường mà bị phạt nghiêm theo quy định tại điều 53 Luật giao thông đường bộ về điều kiện tham gia giao thông của xe cơ giới, chắc chắn chủ xe sẽ “bỏ của chạy lấy người”.

Để cải thiện chất lượng không khí ở đô thị như Hà Nội, TP.HCM, đã đến lúc không còn cách nào khác là phải hành động thay vì bàn lùi, đưa lý do để trì hoãn.

Gần đây, câu chuyện làm thế nào để thu hồi xe máy cũ xả thải khí độc hại gây ô nhiễm môi trường lại được nhắc đến. Rất nhiều giải pháp đã được đưa ra, song đến nay chủ trương thu hồi xe máy cũ vẫn gặp khó. 

1/ Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) vừa có văn bản gửi các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí. Trong đó, Bộ TN&MT đề nghị Hà Nội, TP Hồ Chí Minh có biện pháp thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không bảo đảm tiêu chuẩn lưu hành, gây ô nhiễm môi trường.

Một giải pháp để thực hiện đề án được Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị với Thành phố trong văn bản vừa ban hành vào đầu tuần này là triển khai thu hồi trên diện rộng xe máy cũ kém chất lượng, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia giao thông e ngại trước tính khả thi của phương án này vì thiếu hành lang pháp lý, thiếu quy định cụ thể và ảnh hưởng đến nhu cầu lưu thông, vận chuyển hàng hóa của người dân.

Thiếu quy định, khó thu hồi

Theo văn bản ban hành, Bộ Tài nguyên và Môi trường đánh giá mức độ ô nhiễm không khí tại một số đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có xu hướng gia tăng, gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khoẻ cộng đồng cũng như nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội. Nguyên nhân chính là do bụi, khí thải từ các phương tiện giao thông, hoạt động xây dựng, hoạt động công nghiệp với lượng thải lớn và chưa được kiểm soát hiệu quả kết hợp với yếu tố thời tiết bất lợi trong giai đoạn giao mùa.

Để tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí khu vực đô thị, Bộ đề nghị riêng Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cần đẩy nhanh việc ban hành và thực hiện kế hoạch phát triển hệ thống giao thông công cộng, ưu tiên phương tiện sử dụng năng lượng sạch, không phát thải và đặc biệt là thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành gây ô nhiễm môi trường trong thành phố; khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, giảm phương tiện cá nhân, đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng phương tiện giao thông thân thiện với môi trường.

Ông Nguyễn Văn Phương, Phó trưởng Phòng Chất lượng xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, tính đến tháng 11/2020, Thành phố Hồ Chí Minh có gần 7,5 triệu mô tô, xe máy đang lưu hành, chiếm 95% trên tổng số lượng các loại phương tiện tham gia giao thông. Những xe này chỉ tiêu thụ 56% xăng nhưng lại thải ra đến gần 60% khí thải trong tổng lượng phát thải của các loại xe cơ giới trên địa bàn Thành phố. Trong đó, khoảng 1/2 số lượng xe máy là xe đã sử dụng lâu năm; nhiều xe sản xuất từ những năm 90 của thế kỷ trước vẫn đang tham gia giao thông, không đảm bảo điều kiện về an toàn kỹ thuật và là nguy cơ lớn gây ra tai nạn giao thông.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, việc triển khai kiểm tra khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy theo đề nghị của Bộ Tài nguyên và Môi trường là cần thiết; tuy nhiên, để thực hiện theo hướng thu hồi xe máy cũ nát lại có rất nhiều khó khăn. Chẳng hạn, Chính phủ mới chỉ quy định niên hạn sử dụng đối với ô tô khách và ô tô tải, trong đó ô tô khách là 20 năm, ô tô tải 25 năm. Các loại ô tô khác hay mô tô, xe gắn máy chưa có quy định về niên hạn sử dụng. 

Ngoài ra, với ô tô, Chính phủ đã ban hành quy định về kiểm tra định kỳ, tuy nhiên với xe máy lại chưa có nên hiện chưa có thống kê cụ thể nào về tình trạng xe cũ nát trên toàn quốc. Thậm chí, khái niệm “xe cũ nát” cũng không tồn tại chính thức trong các bộ luật liên quan. Muốn đánh giá tình trạng một chiếc xe không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải và không đảm bảo an toàn phải thông qua cơ quan kiểm định uy tín là Cục Đăng kiểm thực hiện, chứ không thể vì xe quá niên hạn đánh giá ngay là “xe cũ nát”, không an toàn.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, có hai vấn đề chính khiến việc thu hồi xe cũ nát gặp khó khăn. Trước tiên, chiếc xe là tài sản của công dân, việc thu hồi là không đúng Hiến pháp. Tiếp đến, xe máy ảnh hưởng rất nhiều đến người dân, hàng triệu người sử dụng xe máy là phương tiện mưu sinh, nhất là người dân nghèo chỉ có thể sử dụng xe máy cũ. Việc áp đặt một biện pháp quản lý nào đó đối với mô tô, xe gắn máy cần rất thận trọng do tính tác động xã hội rất lớn. Nếu muốn thu hồi, chính quyền cần phải có hướng giải quyết hợp tình, hợp lý những vấn đề trên.

Theo Luật sư Trần Đình Dũng (Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh), ngay cả với ô tô hết hạn sử dụng, luật pháp cũng chỉ quy định cơ quan Công an thu hồi giấy đăng ký, biển số và cơ quan đăng kiểm không cấp kiểm định để ngăn xe hết hạn lưu hành trên đường. Chủ xe có quyền giữ xe để trưng bày làm lưu niệm hoặc bán sắt vụn chứ cơ quan chức năng không thu hồi xe vì đây là tài sản của người dân, tổ chức.

Với xe máy, theo góc nhìn cơ quan quản lý kỹ thuật phương tiện, phải dùng hàng rào kỹ thuật để kiểm soát mức độ phát thải chứ không quy định niên hạn sử dụng được. Ngoài ra, muốn thu hồi xe máy cũ trước hết cần đặt ra tiêu chí về khí thải ra môi trường và tiêu chí an toàn khi lưu thông; khi có tiêu chí, cần có cơ quan chuyên môn kiểm định. Những điều này vẫn chưa được quy định rõ ràng trong luật hiện hành nên việc thu hồi xe máy cũ trên diện rộng như Bộ đề nghị là rất khó khăn.

Nên kiểm soát khí thải xe máy thay vì quy định niên hạn

Theo Tiến sỹ Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và quản lý Thành phố Hồ Chí Minh, do chưa có quy định về niên hạn đối với xe máy nên muốn thu hồi tài sản người dân, Nhà nước phải xây dựng hành lang pháp lý vững chắc, có thể dựa trên quy định xe không đủ điều kiện an toàn, không được phép lưu thông. Nhà nước cũng cần có cơ chế hỗ trợ tài chính hợp lý cho chủ xe bị thu hồi để không ảnh hưởng đời sống người dân, nhất là người nghèo.

Cũng theo ông Thắng, hiện nay, ở các bãi giữ xe của Công an và các bến xe trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, lượng xe vô chủ cũ nát bị bỏ lại vẫn chưa thể xử lý được. Câu hỏi đặt ra là nếu bây giờ Thành phố thu hồi thêm một lượng lớn xe nát đang lưu hành sẽ tập trung ở đâu, xử lý thế nào? Do đó, trước khi thu hồi, các đơn vị liên quan phải có phương hướng xử lý xe thu hồi cụ thể, có thể giao cho các doanh nghiệp xe máy tự thu hồi, xử lý xe của hãng mình.

Trong khi đó, Thạc sỹ Võ Văn Phúc, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, không nên đặt vấn đề thu hồi dựa trên niên hạn xe mà chỉ cần bổ sung quy định để quản lý thông qua kiểm kê khí thải và yêu cầu kỹ thuật, nếu xe đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, dù sử dụng bao nhiêu năm vẫn được dùng. Ngược lại, dù những xe mới mua, sử dụng chưa lâu nhưng chất lượng sản xuất kém, lượng khí thải xả ra vượt mốc quy định, dễ hư hỏng vẫn bị cấm lưu thông. Ngoài ra, chính quyền có thể xem xét đặt ra quy định về mức bảo hiểm, xe càng cũ, phí bảo hiểm càng cao, từ đó người dân sẽ cân nhắc về chi phí vận hành xe máy cũ với đầu tư phương tiện mới để tự bỏ xe cũ.

Bên cạnh quy định về kiểm định khí thải bắt buộc với xe máy, ông Phúc cho rằng, Nhà nước và các nhà sản xuất xe nên có chính sách, phương án hỗ trợ để người dân có thể bán xe cũ, đổi xe mới để xử lý theo quy định về sản phẩm thải bỏ như thu cũ đổi mới, mua xe trả góp, hỗ trợ lãi suất… Người dân, cần nâng cao nhận thức về bảo hành, bảo dưỡng, bởi xe có tốt, có mới mà không bảo dưỡng đúng cách sẽ giảm chất lượng, không đáp ứng chỉ tiêu về mặt chất lượng.

Ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng Phòng Quản lý vận tải đường bộ (Sở Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, ngành Giao thông Thành phố đang hướng đến quản lý xe máy dựa trên việc kiểm soát khí thải thay vì chỉ thu hồi dựa trên niên hạn sử dụng. Về mặt kỹ thuật, làm được việc này không khó, chỉ cần trang bị một máy đo khí thải và phần mềm kết nối dữ liệu để tổng hợp. Nếu được chuẩn bị tốt, mỗi xe máy thường chỉ mất từ 3-5 phút để hoàn tất việc kiểm tra. Vấn đề đặt ra là chỉ với vài chục trung tâm kiểm định xe cơ giới trên địa bàn Thành phố hiện nay sẽ không thể đáp ứng được số lượng hàng chục triệu mô tô, xe máy. Tuy nhiên, nếu có thể kết hợp sử dụng thêm các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng của các đơn vị lắp ráp, các hãng xe, hệ thống các cơ sở, trung tâm này sẽ trở thành nòng cốt để kiểm soát khí thải xe máy. 

Theo ông Đỗ Ngọc Hải, Sở Giao thông Vận tải Thành phố cùng Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam và Công ty Honda Việt Nam đang xem xét, phối hợp và hỗ trợ trong việc xây dựng kế hoạch khảo sát thực trạng sử dụng mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại một số điểm đại lý phục vụ bảo dưỡng trong nội thành và ngoại thành của các đơn vị; thống nhất các nội dung chi tiết, thời gian, biểu mẫu, hình thức khảo sát khi tiến hành kiểm tra để phục vụ đề xuất những giải pháp chính sách kiểm soát khí thải đối với loại phương tiện này. Sau đó, đề xuất nguồn kinh phí để thực hiện khảo sát.

Việc triển khai kiểm soát khí thải xe máy sẽ không thực hiện đồng loạt với toàn bộ xe đang lưu hành mà có lộ trình theo thời gian, địa bàn, đối tượng rõ ràng cùng sự thống nhất của các bên liên quan. Cơ quan quản lý Nhà nước đóng vai trò xây dựng hành lang pháp lý, ban hành chính sách hỗ trợ, thực hiện việc kiểm soát. Nhà sản xuất lên phương án hỗ trợ để người dân có thể bán xe cũ và xử lý theo quy định về sản phẩm thải bỏ. Với người dân, cần nâng cao nhận thức về bảo hành, bảo dưỡng, bởi xe có tốt, có mới mà không bảo dưỡng đúng cách sẽ giảm chất lượng, không đáp ứng chỉ tiêu về mặt chất lượng. Điều quan trọng nữa cần tạo sự đồng thuận của người dân thông qua các hoạt động tuyên truyền khi Nhà nước có chính sách kiểm soát khí thải.

Không phải đến bây giờ vấn đề thu hồi xe máy cũ, nát mới được đưa ra, mà đã có từ lâu. Gần đây nhất, đầu tháng 9-2020, Sở TN&MT Hà Nội cũng đưa ra ý kiến này trong dự thảo chương trình “Nghiên cứu thí điểm đo kiểm khí thải và hỗ trợ đổi xe mô-tô, xe gắn máy cũ đang lưu hành trên địa bàn thành phố”. Theo đó, với những xe có niên hạn đăng ký, sử dụng hơn 18 năm, người dân mang xe máy cũ đến tám trạm đo khí thải và 30 đại lý hỗ trợ đổi xe máy cũ trên địa bàn các quận Hoàn Kiếm, Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Thanh Xuân, Hà Đông để đo kiểm về khí thải. Nếu xe không bảo đảm điều kiện, sẽ được Hiệp hội xe máy Việt Nam (VAMM) hỗ trợ kinh phí đổi xe máy mới với mức hỗ trợ từ 2 đến 4 triệu đồng/trường hợp. Trong khi đó, tại TP Hồ Chí Minh thường áp dụng khung xử phạt “xe lắp ráp trái quy định” theo Nghị định 46/2016 để tịch thu xe cũ, nát hoặc được “độ chế” để lưu hành… Thế nhưng, do thiếu các quy định cụ thể trong hệ thống luật cũng như nguồn ngân sách còn hạn chế, nên chủ trương thu hồi xe máy cũ vẫn chưa hiệu quả.

Theo tôi việc học tập các nước tiên tiến là rất tốt nhưng khi áp dụng vào thực tế cũng cần điều chỉnh cho phù hợp với tình hình hiện tại của đất nước, nhất là đối với những vấn đề liên quan đến chính sách có tác động trực tiếp đến người dân.

Dân ta ngay cả những người mưu sinh ở các thành phố lớn cũng nhiều người khốn khó, có khi chiếc xe máy cũ là tài sản lớn nhất của họ, thậm chí nhiều người còn gánh trên vai áp lực mẹ già, con nhỏ, nuôi em đi học,… nên bảo thu hồi thì quả là không phải giết chết một người mà là hủy hoại tương lai của nhiều người. Thiết nghĩ với những trường hợp như vậy chúng ta cần phải thu hồi nhưng cũng cần có chính sách đổi cho họ phương tiện mới hoặc hỗ trợ họ mua phương tiện mới để cuộc sống hiện tại không bị ảnh hưởng.

Ba buổi mỗi tuần, vợ chồng anh Dương (quê Thường Tín, Hà Nội) lại chở rau vào chợ trung tâm nội thành để bán. Phương tiện chở hàng của anh, chị lúc đó là chiếc Wave đời 1995, lúc là chiếc Honda Cup đời 1982, cả hai chiếc đều được gia cố thêm sắt, thép, phuộc để tăng tải trọng. Bởi mỗi lần đi bán, ngoài người lái, chiếc xe phải chở thêm vài tạ rau.

Như vậy, nếu áp dụng quy định hiện hành, vợ chồng anh Dương không được sử dụng cả hai chiếc xe trên. Thế nhưng, theo lời anh nói, không chở bằng xe máy thì anh cũng chẳng biết vận chuyển bằng phương tiện nào. Ô-tô thì phí quá đắt và không phù hợp, còn xe máy thì dù có mua xe mới cũng bắt buộc phải “độ” thêm thì mới chở hàng được.

2/ Tháng 7-2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 909/QĐ-TTg phê duyệt đề án kiểm soát khí thải mô-tô, xe máy tham gia giao thông tại các tỉnh, thành phố. Đề án này đã đưa ra lộ trình áp dụng theo địa phương, theo loại xe (kiểu loại, năm sử dụng) và giải pháp triển khai. Dẫu vậy, đến nay dù có rất nhiều giải pháp được đưa ra song việc thu hồi xe cũ chưa được triển khai giữa các tỉnh, thành phố khiến nhiều người băn khoăn về tính hiệu quả.

Thời tiết hanh khô, bụi mịn (PM10, PM2.5) trong không khí tăng cao, ảnh hưởng tương đối nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, Thủ tướng Chính phủ vừa yêu cầu Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh sớm nghiên cứu, triển khai thu hồi, loại bỏ xe máy cũ nát, lạc hậu.

Biết là cũ nhưng vẫn phải dùng

Nhiều năm nay, anh Bình (35 tuổi, trú tại xã Yên Thường, huyện Gia Lâm, Hà Nội) và vợ thường xuyên sử dụng chiếc xe máy cũ chở rau, gạo… cung cấp cho một số quán cơm bình dân ở khu vực quận Tây Hồ. Không phải vợ chồng không có tiền để đổi xe mà chỉ đơn giản là “chiến binh” này đã gắn bó nhiều kỷ niệm.

Sáng sớm, trên một số trục đường cửa ngõ vào thủ đô Hà Nội như Nguyễn Trãi, Khuất Duy Tiến, Giải Phóng, Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Văn Cừ… dễ dàng bắt gặp những chiếc xe “nhiều không”: Không gương, không yếm chắn gió, thậm chí không chắn bùn, khi chạy phát ra tiếng nổ lớn, liên tục nhả khói đen.

 Lưu thông trên đường Đê La Thành, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội, chiếc xe máy không biển số này chở hàng trăm kg sắt xây dựng, gây nguy hiểm cho các phương tiện. (Ảnh: Phương Sơn)

Đường xá đông đúc, chật chội, len lỏi giữa dòng xe ngột ngạt, anh Trung (44 tuổi, quê quán Nam Định, thường trú tại khu vực quận Hoàng Mai) vẫn nhẫn nại với chiếc xe máy “Wave tàu 8 năm tuổi” được “chế thêm” giảm xóc, gá sắt phía sau với 5 bao xi măng cộng thêm hơn trăm viên gạch. Người đi đường cũng chả có thời gian mà để tâm tới khói xe bốc cao hay tiếng phanh ken két.

“2 bình 12kg, nhà bà Tám khu gò Đống Đa như thường lệ nhé, nhanh lên không người ta chờ”, chị Hằng, chủ cửa hàng kinh doanh gas trên đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân giọng gấp gáp, thúc giục cậu nhân viên trẻ tuổi đang chằng nốt đoạn dây chun cố định bình gas trên chiếc xe 78 máy cánh cũ mèm, không biển số, thậm chí bưởng máy còn vỡ 1 góc. Trông thế thôi, chứ chỉ đạp nổ nhẹ một cái là tiếng máy giòn tan, vang rền, sẵn sàng lên đường…

Anh Bình, anh Trung và cậu nhân viên “người vận chuyển” kia vẫn đang hàng ngày tham gia giao thông như vậy.

Lao động là vinh quang, làm bất kỳ gì có thu nhập miễn pháp luật không cấm.

“Lốp căng, xăng đầy và quan trọng nhất là xe chạy “vẫn tốt”.

Tuy có ảnh hưởng mỹ quan đô thị và gây ô nhiễm môi trường không khí, nhưng vì làm thuê thời vụ thu nhập thấp chưa có đủ tiền để thay xe mới, người dân Hà Nội muốn được hỗ trợ đổi xe máy cũ lấy xe mới nhưng phải có đủ ít nhất hai điều kiện: Chiếc xe của mình đăng ký trước năm 2002 và không đạt yêu cầu về tiêu chuẩn khí thải, nên mặc dù biết nhà nước khuyến khích nhưng cũng đành chờ, chị Hằng cho nói thêm.

Đồng quan điểm, anh Hà Văn Trường (38 tuổi, hàng ngày sử dụng chiếc xe Dream mua từ năm 1998 để chở thịt lợn vào nội thành bán) bày tỏ: “Vì xe chuyên chở nặng, sử dụng lâu ngày nên giá trị xe bây giờ gần như không còn. Tuy nhiên, đây vẫn là phương tiện chính gia đình sử dụng mỗi ngày nên chưa thể bỏ ngay. Chúng tôi ý thức được việc các loại xe máy cũ nát lưu thông trên đường phố gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan đô thị. Do vậy nếu cơ quan chức năng có cơ chế hỗ trợ khi thu hồi xe cũ nhanh gọn, hợp lý thì không riêng tôi mà những chủ sở hữu khác đều hợp tác.

Kiên quyết và lộ trình phù hợp

Về lượng xe máy đã lưu hành từ 5 – 10 năm (căn cứ giấy đăng ký), theo thống kê của các đơn vị chức năng, tại Hà Nội có khoảng 2,7 triệu chiếc (năm 2018), còn tại thành phố Hồ Chí Minh là 5 triệu chiếc.

Giải pháp khả thi nhất hiện nay là Nhà nước, nhà sản xuất và người dân cùng vào cuộc. Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ để nhà sản xuất thu hồi xe cũ và đổi xe máy mới cho người dân, đồng thời kiểm soát chặt điều kiện lưu hành của phương tiện.

Theo điều 4, Nghị định 95/2009/NĐ-CP, quy định về niên hạn sử dụng của xe ô tô như sau: Không quá 25 năm đối với xe ô tô chở hàng; Không quá 20 năm đối với xe ô tô chở người; và Không quá 17 năm đối với xe ô tô chuyển đổi công năng từ các loại xe khác thành xe ô tô chở người trước ngày 01/01/2002.

Hiện chúng ta chưa có quy định về niên hạn sử dụng đối với xe mô tô, xe gắn máy các loại. Vì vậy, việc thu hồi tài sản của người dân (xe máy cũ nát) trong trường hợp buộc phải thu hồi thì cần có lộ trình và chính sách hỗ trợ thỏa đáng. Theo ông Đặng Trần Khanh, Phó phòng Kiểm định xe cơ giới, Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện chưa có tiêu chí “cũ nát”, nên trước hết phải xây dựng được tiêu chí, có cơ chế, chính sách hỗ trợ tài chính hợp lý, theo thực tế của ngân sách địa phương.

Mới đây, tại thủ đô Hà Nội, ông Mai Trọng Thái, Chi Cục trưởng Chi cục Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho biết, đơn vị đang thực hiện rà soát các phương tiện xe buýt, đặc biệt là phương tiện sử dụng loại động cơ diesel đã cũ, hệ số phát thải cao, các phương tiện cơ giới quá niên hạn sử dụng, đồng thời xây dựng kế hoạch hỗ trợ thu đổi xe máy cũ nát…

“Sở cũng đang làm việc với Hiệp hội xe máy Việt Nam xây dựng phương án hỗ trợ người dân thu đổi xe cũ nát, được mua xe máy mới với giá ưu đãi. Xe máy cũ nát hầu hết do người lao động có thu nhập thấp sử dụng. Do đó, cần triển khai thu hồi, loại bỏ phương tiện cũ trong điều kiện đảm bảo an sinh xã hội”, ông Thái cho hay.

Trong văn bản chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Tài nguyên và Môi trường phải khẩn trương rà soát, báo cáo việc thực hiện lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành ở Việt Nam, hoàn thành trong quý IV năm 2021, trong khi Bộ Giao thông Vận tải khẩn trương phát triển phương tiện, hệ thống giao thông thân thiện môi trường, trong đó có xe điện.

Như vậy, có thể nói, khi hoàn thiện các văn bản pháp lý và có chính sách hỗ trợ thỏa đáng, người dân hiểu và sẽ ủng hộ chủ trương của Chính phủ, điều này không những tạo nên một hình ảnh đẹp về một đô thị văn minh hiện đại, mà còn giúp loại bỏ dần “hiểm nguy cháy nổ, gây ô nhiễm môi trường” từ những chiếc xe cũ nát./.

Những năm gần đây, xe máy cũ xả thải khí độc hại là một trong những nguyên nhân dẫn đến chất lượng không khí suy giảm, nhiều người muốn loại bỏ xe cũ, nát để môi trường trong sạch hơn, đồng thời giảm nguy cơ tai nạn từ những kiểu “xe mù” này. Tuy nhiên, để chủ trương đi vào cuộc sống, trước hết Nhà nước cần ban hành chính sách giải quyết những vướng mắc tồn đọng từ trước đến nay. Từ đó, tạo cơ sở pháp lý để xác định xe máy thuộc diện phải thu hồi và bảo đảm sinh kế cho người dân, bởi rất nhiều người nghèo đang phải sử dụng những chiếc xe cũ, nát để nuôi sống gia đình.

Thực tế, những người sử dụng xe cũ, nát phần lớn không có khả năng tự chuyển đổi phương tiện hoặc chuyển sang nghề nghiệp khác. Vì vậy, dù Nhà nước có hỗ trợ một phần kinh phí đổi xe thì họ vẫn phải bỏ một khoản tiền lớn để mua xe mới, trong khi mỗi chiếc xe số loại phổ thông như Wave, Dream, Future… hiện nay cũng có giá từ 20 – 30 triệu đồng/xe. Bỏ ra một khoản tiền như vậy, đối với người nghèo thì đó là con số không nhỏ.

Ngoài ra, việc thẩm định kỹ thuật nhiều xe dù có niên đại hơn 20 năm nhưng còn chạy tốt. Thậm chí, có xe còn nguyên bản và hầu như không sửa chữa gì. Những chiếc xe này thường được sở hữu bởi người có sở thích sưu tầm xe cũ, xe cổ nên họ bảo dưỡng xe rất tốt. Vì thế, rất khó để đánh giá xe đó có bảo đảm an toàn và gây ô nhiễm hay không.

Theo các chuyên gia giao thông đô thị, việc thu hồi xe cũ, nát là chủ trương đúng đắn, phù hợp xu thế phát triển. Tuy nhiên, việc kiểm tra chất lượng khí thải xe máy cũ và hỗ trợ người dân đổi sang xe mới là cần nhưng chưa đủ. Tại các đô thị lớn, việc quy hoạch giao thông bất hợp lý, tắc đường, khói bụi, mật độ bê-tông dày đặc trong khi thiếu những hồ nước, cây xanh… mới là cội rễ dẫn tới ô nhiễm. Do vậy, Nhà nước cần có phương án nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi triển khai để chủ trương không đi vào bế tắc.

đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn 2045. Chiến lược đặt ra mục tiêu giai đoạn 2020 – 2030 sẽ thực hiện kiểm soát phát thải khí thải định kỳ với xe mô tô, xe gắn máy có động cơ xăng tham gia giao thông. Tuy nhiên, để thực hiện được các mục tiêu, cần luật hóa và có các văn bản hướng dẫn dưới luật. Hiện luật Giao thông đường bộ sửa đổi đã bổ sung quy định về kiểm tra khí thải xe máy. Đây sẽ là tiền đề quan trọng để thực hiện các bước tiếp theo. Tuy nhiên, do còn một số vấn đề, dự luật chưa được thông qua tại kỳ họp Quốc hội vừa qua.

Khó “xử” ô tô hết niên hạn

Là địa phương có lượng phương tiện hết niên hạn sử dụng nhiều nhất cả nước (hơn 3.300 xe), trong vòng 5 năm trở lại đây, TP.HCM liên tục gửi văn bản thúc Bộ GTVT nhanh chóng có hướng dẫn để TP từng bước triển khai xử lý xe cơ giới hết niên hạn, không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải. Một cán bộ tại đơn vị quản lý phương tiện thuộc Công an TP.HCM cho biết theo quy định, phương tiện xe cơ giới cũ, hết “đát” nếu tham gia giao thông sẽ bị cơ quan chức năng thu hồi, xử phạt. Tuy nhiên số giấy tờ thu hồi được trên thực tế chỉ chiếm khoảng 1/15 tổng số xe hết “đát”.

Xe máy cũ nát vẫn lưu thông trên đường và là phương tiện mưu sinh của nhiều người Ảnh: Khả hòaXe máy cũ nát vẫn lưu thông trên đường và là phương tiện mưu sinh của nhiều ngườiẢNH: KHẢ HÒA

Đáng lo ngại, có nhiều chủ xe không những trốn tránh việc nộp lại giấy tờ mà còn lén lút bán xe cho người khác làm giả giấy tờ, đưa vào lưu thông. Điển hình như trường hợp xảy ra vào cuối năm 2016, một công ty vận tải ở Q.2 mua xe container “hết đát” về gắn biển số đỏ giả, sau đó thuê tài xế không có giấy phép lái xe hạng FC điều khiển, gây tai nạn chết người. Tại TP.HCM còn có những khu chợ chuyên mua bán xe cũ, xe “quá đát”, “mông má” lại rồi tiếp tục đưa vào sử dụng.Đại diện Phòng CSGT đường bộ – đường sắt (PC67, Công an TP.HCM) cho biết đơn vị thường xuyên tiến hành rà soát, thống kê số ô tô hết niên hạn sử dụng, sau đó lập danh sách, gửi thông báo mời chủ phương tiện đến cơ quan chức năng làm thủ tục nộp giấy tờ theo đúng quy định. Tuy nhiên, trong công tác thu hồi giấy tờ, kiểm tra, xử lý còn gặp nhiều khó khăn. Thứ nhất, do phương tiện hết niên hạn thường được bán qua nhiều đời chủ nên việc xác minh không dễ. Thứ hai, hộ khẩu nơi chủ phương tiện đăng ký thường trú thường xuyên thay đổi gây khó khăn trong việc thông báo; và cuối cùng là tinh thần tự giác của chủ phương tiện chưa cao, cố tình né tránh không nộp lại giấy tờ.Còn theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, cả nước có gần 223.000 xe hết niên hạn sử dụng, gồm hơn 170.000 xe tải và gần 53.000 xe chở người. Riêng năm 2020, cả nước có gần 16.500 ô tô hết niên hạn sử dụng. Tuy nhiên, rất ít trường hợp chủ phương tiện chấp hành quy định nộp lại biển số và đăng ký xe. Tính đến hết năm 2019, Cục CSGT chỉ thu hồi được biển số và đăng ký của hơn 14.000 phương tiện.

“Quản” xe máy bằng hàng rào kỹ thuật?

Theo ông Nguyễn Văn Phương, Phó phòng Chất lượng xe cơ giới, Cục Đăng kiểm Việt Nam, khác với ô tô, hiện nay xe máy chưa có quy định niên hạn sử dụng. “Việc thu hồi với xe máy cũ nát sẽ khó khăn vì không có quy định niên hạn, chưa quy định phải kiểm soát khí thải, nên xác định thế nào là xe máy cũ nát phải có quy định rõ ràng. Ngoài ra, xe máy cũng là tài sản sở hữu của người dân, việc thu hồi có thể gặp vướng mắc về pháp lý liên quan đến quyền sở hữu tài sản. Chưa kể, xe máy là phương tiện chính của một bộ phận người dân nghèo nên tác động xã hội càng lớn, cần phải tính toán kỹ và có lộ trình phù hợp”, ông Phương nói.Cũng theo ông Phương, hiện xe máy sản xuất, lắp ráp trong nước cũng như xe nhập khẩu mới phải đạt tiêu chuẩn khí thải mới được đưa ra thị trường. Nhưng với xe máy đang lưu hành, từ năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 909/2010 phê duyệt chủ trương lập đề án kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các tỉnh, TP. Đề án đưa ra lộ trình áp dụng theo địa phương, theo loại xe (kiểu loại, năm sử dụng) và giải pháp triển khai. Các bước khởi động đã được thực hiện ngay sau đó, Cục Đăng kiểm đã được Bộ GTVT giao nghiên cứu và trình đề án kiểm soát khí thải lên Bộ từ năm 2014. Nhưng do tác động xã hội quá lớn nên tới nay việc kiểm soát khí thải xe máy lưu hành vẫn chưa thực hiện được.Ông Phương cho biết đa số các nước không quy định về niên hạn xe máy, mà kiểm soát xe máy cũ thông qua các hàng rào kỹ thuật về khí thải và quy định về mức phí bảo hiểm. Theo đó, xe máy không đạt tiêu chuẩn về khí thải, không đủ điều kiện an toàn kỹ thuật và môi trường sẽ không được tham gia giao thông, xe càng cũ càng phải mua bảo hiểm cao. “Việc quản lý với xe máy cũ nát để đảm bảo an toàn giao thông, giảm bớt ô nhiễm môi trường là yêu cầu cần thiết. Tuy nhiên, cần có giải pháp tổng thể và phù hợp để vừa kiểm soát xe máy cũ vừa có tính khả thi”, ông Phương nói.Việc quản lý xe máy cũ cần sự phối hợp chặt chẽ của 3 nhà: nhà nước xây dựng hành lang pháp lý, có cơ chế hỗ trợ vì đây là chủ trương bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn giao thông. Nhà sản xuất xe máy phải có biện pháp hỗ trợ tài chính cho người dân như mua lại hoặc đổi xe cũ lấy xe mới với giá ưu đãi, thể hiện trách nhiệm xã hội. Đặc biệt, người dân phải bảo hành, bảo dưỡng xe thường xuyên để duy trì tình trạng kỹ thuật của xe, hạn chế xả thải, tiếng ồn và ủng hộ việc kiểm soát khí thải xe máy.

Xe máy cũ nát gây ô nhiễm môi trường

Ngày 18.1.2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí, trong đó, giao UBND TP.Hà Nội, TPHCM và các tỉnh, thành phố có nguy cơ ô nhiễm không khí cao thực hiện nghiêm việc xây dựng và triển khai Kế hoạch quản lý chất lượng không khí của địa phương. Thực hiện thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành gây ô nhiễm môi trường trong thành phố; phát triển giao thông phi cơ giới. Khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, giảm phương tiện cá nhân.

Trước đó, Bộ TNMT cũng có văn bản gửi các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải. Bộ TNMT đề nghị Hà Nội, TPHCM thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành, gây ô nhiễm môi trường trong thành phố.

Xung quanh công tác này, UBND TP.Hà Nội trước đó cũng có tờ trình lên Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy định về quản lý, thu hồi đối với xe môtô, xe gắn máy để đảm bảo an toàn giao thông và giảm ô nhiễm môi trường. Theo UBND TP.Hà Nội, hiện trên địa bàn thành phố có khoảng 5,7 triệu xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông, là nguồn thải ra phần lớn các chất gây ô nhiễm môi trường. Theo tính toán, xe môtô, xe gắn máy đang lưu hành chiếm 95% về số lượng, chỉ tiêu thụ 56% xăng nhưng lại thải ra cỡ 94% HC, 87% CO, 57% NOx và 33% PM10 trong tổng lượng phát thải của các loại xe cơ giới. Trong đó có khoảng 1/2 số lượng xe máy đã đã sử dụng lâu năm, nhiều xe sản xuất từ những năm 90 của thế kỷ trước vẫn đang tham gia giao thông không đủ điều kiện về an toàn kỹ thuật cũng là nguyên nhân gây ra nhiều tai nạn giao thông.

Cần có hành lang pháp lý chặt chẽ

Theo các chuyên gia giao thông, việc triển khai kiểm tra khí thải đối với xe môtô, xe gắn máy là cần thiết và cần phải thực hiện sớm quy định lộ trình. Do đó, kiến nghị của Bộ TNMT về việc thu hồi xe máy cũ nát là không mới, nhưng đến nay vẫn chưa có cơ sở để triển khai thực hiện. Ông Nguyễn Văn Phương – Phó trưởng phòng Chất lượng xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, hiện Chính phủ mới chỉ quy định niên hạn sử dụng đối với ôtô, trong đó ôtô khách là 20 năm, ôtô tải 25 năm. Các loại ôtô khác hay môtô, xe gắn máy chưa có quy định về niên hạn sử dụng. Ngoài ra, với ôtô, Chính phủ đã ban hành quy định về kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên, với xe máy chưa có quy định, nên chưa có thống kê cụ thể nào về tình trạng xe cũ nát trên toàn quốc. Việc thu hồi xe máy cũ nát cũng không hề đơn giản bởi đó là tài sản của người dân, do đó cần xây dựng một hành lang pháp lý chặt chẽ, đầy đủ.

Theo phương án đề xuất loại bỏ xe môtô, xe gắn máy không đảm bảo điều kiện an toàn kỹ thuật của Hà Nội là loại bỏ thông qua việc ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn khí thải và loại bỏ thông qua việc ban hành quy định theo niên hạn sử dụng phương tiện. Kiên quyết loại bỏ xe môtô, xe gắn máy không đủ điều kiện an toàn kỹ thuật tham gia giao thông. Cùng với đó, UBND TP.Hà Nội cũng kiến nghị, nên kiểm soát khí thải với xe máy thay vì quy định niên hạn sử dụng.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, 10 năm trước Bộ GTVT đã bàn thảo việc thu hồi môtô, xe gắn máy cũ nát. Tuy nhiên, do xe máy ảnh hưởng rất nhiều đến người dân, hàng triệu người sử dụng xe máy là phương tiện mưu sinh, đặc biệt là người dân nghèo. Vì vậy việc áp đặt một biện pháp quản lý nào đó đối với môtô, xe gắn máy cần rất thận trọng bởi vì nó tác động xã hội rất lớn. Một số chuyên gia cho biết, hiện nhiều quốc gia không quy định niên hạn đối với xe máy, mà quản lý trên cơ sở yêu cầu kỹ thuật, khí thải đạt thì được tham gia giao thông và ngược lại. Ngoài ra, các nước cũng quy định về mức bảo hiểm, xe càng cũ thì bảo hiểm càng cao, khiến người dân thấy rằng thà đổi xe mới còn hơn là cứ đi xe cũ vừa tốn tiền, vừa không an toàn.

Do đó, Việt Nam cũng nên kiểm soát xe cũ nát, lạc hậu thông qua kiểm kê khí thải, có nghĩa là đo lượng khí thải ra của xe, nếu dưới mốc nhất định sẽ được lưu hành, còn trên mốc thì không cho phép. Cùng với đó, các nhà sản xuất cũng có phương án hỗ trợ để người dân có thể bán xe cũ, đổi xe mới để xử lý theo quy định về sản phẩm thải bỏ. Với người dân, cần nâng cao nhận thức về bảo hành, bảo dưỡng, bởi xe có tốt, có mới mà không bảo dưỡng đúng cách thì sẽ giảm chất lượng, không đáp ứng chỉ tiêu về mặt chất lượng.