Nhiều xe cũ nát vẫn bon bon trên phố

Tại TPHCM có rất nhiều xe máy đăng ký trước năm 2000 đang được người dân dùng chuyên chở hàng hóa buôn bán tại các chợ. Ghi nhận ngày 5.1, tại khu vực Chợ Lớn (quận 5), xe Cub 50, Honda Dream, Wave có tuổi đời hàng chục năm được “nâng cấp”, “chắp vá” để tận dụng chở hàng. Không ít người lái xe này ỷ là xe “quá đát” nên đã phóng nhanh, vượt ẩu, nổ máy ầm ĩ, phun khói đen… khiến người đi đường ngán ngại.

mua bán xe máy cũ và mới

Kiểm tra giấy tờ xe cẩn thận

Thực tế, sẽ tốt hơn nếu bạn mua được xe chính chủ. Hãy yêu cầu chủ xe cho xem giấy đăng ký, hóa đơn mua xe gốc và chứng minh thư. Đối chiếu xem thông tin trên hóa đơn có khớp với giấy đăng ký, giấy đăng ký có khớp với chứng minh thư hay không. Trường hợp không phải xe chính chủ, bạn hãy yêu cầu nơi thu mua xác xe máy cũ cho xem giấy mua bán có xác nhận của chính quyền địa phương.

Không chỉ có vậy, hãy xác định thật kỹ xem liệu giấy tờ có phải là giả hay không. Để làm điều này, trước khi đi bạn phải quan sát kỹ một chiếc giấy đăng ký chuẩn và ghi nhớ các đặc điểm nhận dạng. Đừng quên mang theo một mẩu giấy trắng và một chiếc bút chì để cà mã số khung và mã số máy rồi đối chiếu với giấy tờ gốc.

Việc làm trên sẽ đảm bảo nguồn gốc rõ ràng của xe, đồng thời giúp bạn tránh mua phải xe trộm cắp. Ngoài ra, nó giúp bạn xác định được tuổi thọ chính xác của xe, từ đó định ra giá phù hợp.

Kiểm tra số khung, số máy trên xe khớp với khung trên giấy tờ. Thủ sẵn một tờ giấy trắng và 1 cây bút chì để thao tác lấy mã số khung, số máy trên xe để đối chiếu với trên giấy tờ. Bạn nên chủ động tham khảo một vài điểm nhận dạng và phân biệt giấy đăng ký chuẩn. Việc này, giúp bạn phần nào đánh giá được thời gian sử dụng của chiếc xe mà bạn đang xem.

Thương lượng giá cả

Sau khi đã chọn được chiếc xe ưng ý, bạn hãy thương lượng với địa điểm thu mua xác xe máy cũ này để có được mức giá phù hợp. Tốt nhất, bạn nên hỏi những người rành về xe hoặc thợ sửa xe quen để tham khảo giá thị trường. Một chiếc xe cũ có giá bán quá cao hoặc quá thấp so với giá trị thực của nó thì đều cần cân nhắc.

Với trường hợp giá quá cao, đương nhiên là bạn kiên quyết mặc cả. Trường hợp giá quá thấp, không loại trừ khả năng xe có nguồn gốc bất hợp pháp hoặc bị hỏng hóc một bộ phận quan trọng nào đó trong động cơ mà mắt thường không thể thấy được qua một hai lần thử.

Bạn nên dành thời gian suy xét cẩn thận trước khi quyết định mua mẫu xe đó. Bạn cũng nên tin vào trực giác của mình, nếu bạn cảm thấy chiếc xe có vấn đề nào đó không ổn,có thể hỏi trực tiếp chủ cửa hàng xe máy cũ. Đừng ngần ngại mà hãy trả giá khi có thể. Thường thì chủ xe sẽ nói giá cao hơn giá mà bạn muốn trả để dự trù cho trường hợp trả giá thể này. Vì vậy, bạn hãy trả giá một cách khôn ngoan để có thể mua xe máy cũ một cách hợp lý.

xác xe máy cũ

QUY TRÌNH THU MUA XÁC XE MÁY CŨ CỦA CÔNG TY TOÀN PHÁT

Toàn Phát là công ty thu mua phế liệu giá cao với nhiều năm kinh nghiệm cũng như có uy tín trên thị trường. Chúng tôi nhận thu mua xác xe máy cũ giá cao trên phạm vi toàn quốc. Với mọi nhu cầu cần bán xe máy cũ, bạn có thể liên hệ với chúng tôi.

Với quy trình đơn giản, giá thành hợp lý, chất lượng sản phẩm tốt và dịch vụ tận tình. Quy trình thu mua xe máy cũ của công ty chúng tôi sẽ được diễn ra theo trình tự sau:

Tiếp nhận thông tin của khách hàng

Với các nhu cầu mua bán xác xe máy, quý khách hàng có thể liên lạc ngay với công ty Toàn Phát theo đường dây nóng, các nhân viên của chúng tôi luôn sẵn sàng tiếp nhận các yêu cầu từ bạn.

Tiến hành khảo sát nguồn hàng và định giá

Quý khách hàng cần chụp hình một cách chi tiết với đầy đủ các góc chụp của chiếc xe máy cũ mà quý khách cần bán sau đó gửi chúng cho chúng tôi để thuận tiện cho việc định giá. Với trường hợp, quý khách hàng có một số lượng lớn nguồn hang, công ty chúng tôi sẽ trực tiếp đến để khảo sát nguồn hàng.

Sau khi đã khảo sát nguồn hàng, chúng tôi sẽ tiến hành định giá dựa trên tình hình thị trường chung. Với kinh nghiệm lâu năm, dịch vụ thu mua xác xe máy cũ của công ty chúng tôi luôn cố gắng đem lại mức giá tốt nhất cho mọi khách hàng.

Thảo thuận và ký kết hợp đồng

Quá trình thảo luận sẽ được diễn ra cho đến khi quý khách hoàn toàn hài lòng về giao dịch mua bán với chúng tôi. Hợp đồng giao dịch cũng sẽ được thực hiện đầy đủ. Với kinh nghiệm và sự thông thạo về các thủ tục thu mua xe của các nhân viên, quý khách hoàn toàn có thể yên tâm về tính hợp pháp của quy trình thu mua của chúng tôi.

Cụ thể, các thủ tục mua bán thanh lý, thu mua xe máy cũ sẽ bao gồm những thứ sau: Làm các thủ tục về sang tên chủ sở hữu và công chứng, viết giấy hợp đồng thu mua dành cho doanh nghiệp. Công ty Toàn Phát sẽ phụ trách toàn bộ chi phí giấy tờ và thuế cho quý khách hàng.

dịch vụ th mua xác xe máy của công ty Toàn Phát

Tiến hành thu mua theo đúng yêu cầu về thời gian để hỗ trợ tốt nhất cho khách hàng

Nhân viên của công ty Toàn Phát sẽ trực tiếp đến tận địa điểm để thu mua xác xe máy cũ của quý khách. Để thuận tiện nhất cho quý khách hàng, chúng tôi sẽ để bạn quyết định thời gian vận chuyển. Khi bạn có thời gian, việc thu gom và vận chuyển sẽ diễn ra. Các nhân viên của Toàn Phát cũng sẽ tranh thủ để rút gọn thời gian vận chuyển nhanh nhất có thể, tránh làm mất thời gian quý báu của quý khách.

Thanh toán toàn bộ tiền hàng ngay khi công việc thu mua kết thúc

Ngay sau khi thủ tục hoàn tất, việc giao và nhận xe diễn ra thì chúng tôi sẽ ngay lập tức thanh toán cho quý khách với hình thức do quý khách yêu cầu (chuyển khoản hay tiền mặt).

Qua tìm hiểu, rất ít khi người dân (dù hoàn cảnh có khó khăn) chọn những xe máy cũ kỹ, kém an toàn để làm phương tiện đi lại. Phần lớn xe máy “quá đát” còn tồn tại chủ yếu từ những người hoạt động kinh doanh, buôn bán. Quan sát tại các cửa hàng kinh doanh, trang trí nội thất, nước uống, bình gas… tại khu vực Chợ Lớn có nhiều xe máy “quá đát” dựng bên ngoài. Khi khách hàng cần vận chuyển hàng hóa sẽ có người làm thuê lái xe “quá đát” chở hàng hóa đi giao để đỡ chi phí vận chuyển cho người kinh doanh.

Anh Nguyễn Văn Bình (phường 15, quận 5) đang sử dụng chiếc xe Cub 82 mua từ năm 1995, nhưng anh cho rằng đến nay xe vẫn còn rất tốt. “Tôi vẫn thay nhớt và bảo quản xe vì đây là phương tiện chính chạy chợ hằng ngày. Tôi không biết loại xe này được dùng bao năm thì phải bỏ” – anh Bình băn khoăn. Tương tự, anh Mai Văn Thành (phường 13, quận 5) cho biết anh sử dụng chiếc xe Dream mua từ năm 1998 để chở hàng thuê quanh khu vực Chợ Lớn. “Vì xe chuyên chở nặng, sử dụng lâu ngày nên giá trị xe bây giờ gần như không còn. Tuy nhiên, đây vẫn là cần câu cơm mỗi ngày nên chưa thể bỏ ngay” – anh Thành nói.

Một chương trình tương tự đang được thực hiện tại TP.HCM cùng hướng đến mục tiêu giảm khí thải gây ô nhiễm môi trường.

Ngành Giao thông Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung xây dựng đề án “Nghiên cứu thí điểm kiểm soát khí thải môtô, xe máy đang lưu hành” nhằm hạn chế lượng xe máy “quá đát,” thải khí gây ô nhiễm môi trường.

Một giải pháp để thực hiện đề án được Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị với Thành phố trong văn bản vừa ban hành vào đầu tuần này là triển khai thu hồi trên diện rộng xe máy cũ kém chất lượng, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia giao thông e ngại trước tính khả thi của phương án này vì thiếu hành lang pháp lý, thiếu quy định cụ thể và ảnh hưởng đến nhu cầu lưu thông, vận chuyển hàng hóa của người dân.

Thiếu quy định, khó thu hồi

Theo văn bản ban hành, Bộ Tài nguyên và Môi trường đánh giá mức độ ô nhiễm không khí tại một số đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có xu hướng gia tăng, gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khoẻ cộng đồng cũng như nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội. Nguyên nhân chính là do bụi, khí thải từ các phương tiện giao thông, hoạt động xây dựng, hoạt động công nghiệp với lượng thải lớn và chưa được kiểm soát hiệu quả kết hợp với yếu tố thời tiết bất lợi trong giai đoạn giao mùa.

Để tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí khu vực đô thị, Bộ đề nghị riêng Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cần đẩy nhanh việc ban hành và thực hiện kế hoạch phát triển hệ thống giao thông công cộng, ưu tiên phương tiện sử dụng năng lượng sạch, không phát thải và đặc biệt là thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới cũ nát, lạc hậu, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành gây ô nhiễm môi trường trong thành phố; khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, giảm phương tiện cá nhân, đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng phương tiện giao thông thân thiện với môi trường.

Ông Nguyễn Văn Phương, Phó trưởng Phòng Chất lượng xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, tính đến tháng 11/2020, Thành phố Hồ Chí Minh có gần 7,5 triệu môtô, xe máy đang lưu hành, chiếm 95% trên tổng số lượng các loại phương tiện tham gia giao thông. Những xe này chỉ tiêu thụ 56% xăng nhưng lại thải ra đến gần 60% khí thải trong tổng lượng phát thải của các loại xe cơ giới trên địa bàn Thành phố. Trong đó, khoảng 1/2 số lượng xe máy là xe đã sử dụng lâu năm; nhiều xe sản xuất từ những năm 90 của thế kỷ trước vẫn đang tham gia giao thông, không đảm bảo điều kiện về an toàn kỹ thuật và là nguy cơ lớn gây ra tai nạn giao thông.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, việc triển khai kiểm tra khí thải đối với xe môtô, xe gắn máy theo đề nghị của Bộ Tài nguyên và Môi trường là cần thiết; tuy nhiên, để thực hiện theo hướng thu hồi xe máy cũ nát lại có rất nhiều khó khăn. Chẳng hạn, Chính phủ mới chỉ quy định niên hạn sử dụng đối với ôtô khách và ôtô tải, trong đó ôtô khách là 20 năm, ôtô tải 25 năm. Các loại ôtô khác hay môtô, xe gắn máy chưa có quy định về niên hạn sử dụng.

Ngoài ra, với ôtô, Chính phủ đã ban hành quy định về kiểm tra định kỳ, tuy nhiên với xe máy lại chưa có nên hiện chưa có thống kê cụ thể nào về tình trạng xe cũ nát trên toàn quốc.

Thậm chí, khái niệm “xe cũ nát” cũng không tồn tại chính thức trong các bộ luật liên quan. Muốn đánh giá tình trạng một chiếc xe không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải và không đảm bảo an toàn phải thông qua cơ quan kiểm định uy tín là Cục Đăng kiểm thực hiện, chứ không thể vì xe quá niên hạn đánh giá ngay là “xe cũ nát,” không an toàn.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, có hai vấn đề chính khiến việc thu hồi xe cũ nát gặp khó khăn. Trước tiên, chiếc xe là tài sản của công dân, việc thu hồi là không đúng Hiến pháp. Tiếp đến, xe máy ảnh hưởng rất nhiều đến người dân, hàng triệu người sử dụng xe máy là phương tiện mưu sinh, nhất là người dân nghèo chỉ có thể sử dụng xe máy cũ. Việc áp đặt một biện pháp quản lý nào đó đối với môtô, xe gắn máy cần rất thận trọng do tính tác động xã hội rất lớn. Nếu muốn thu hồi, chính quyền cần phải có hướng giải quyết hợp tình, hợp lý những vấn đề trên.

Theo Luật sư Trần Đình Dũng (Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh), ngay cả với ôtô hết hạn sử dụng, luật pháp cũng chỉ quy định cơ quan Công an thu hồi giấy đăng ký, biển số và cơ quan đăng kiểm không cấp kiểm định để ngăn xe hết hạn lưu hành trên đường. Chủ xe có quyền giữ xe để trưng bày làm lưu niệm hoặc bán sắt vụn chứ cơ quan chức năng không thu hồi xe vì đây là tài sản của người dân, tổ chức.

Với xe máy, theo góc nhìn cơ quan quản lý kỹ thuật phương tiện, phải dùng hàng rào kỹ thuật để kiểm soát mức độ phát thải chứ không quy định niên hạn sử dụng được. Ngoài ra, muốn thu hồi xe máy cũ trước hết cần đặt ra tiêu chí về khí thải ra môi trường và tiêu chí an toàn khi lưu thông; khi có tiêu chí, cần có cơ quan chuyên môn kiểm định. Những điều này vẫn chưa được quy định rõ ràng trong luật hiện hành nên việc thu hồi xe máy cũ trên diện rộng như Bộ đề nghị là rất khó khăn.

Theo Tiến sỹ Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và quản lý Thành phố Hồ Chí Minh, do chưa có quy định về niên hạn đối với xe máy nên muốn thu hồi tài sản người dân, Nhà nước phải xây dựng hành lang pháp lý vững chắc, có thể dựa trên quy định xe không đủ điều kiện an toàn, không được phép lưu thông. 

Nhà nước cũng cần có cơ chế hỗ trợ tài chính hợp lý cho chủ xe bị thu hồi để không ảnh hưởng đời sống người dân, nhất là người nghèo.(Ảnh minh họa: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Cũng theo ông Thắng, hiện nay, ở các bãi giữ xe của Công an và các bến xe trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, lượng xe vô chủ cũ nát bị bỏ lại vẫn chưa thể xử lý được. Câu hỏi đặt ra là nếu bây giờ Thành phố thu hồi thêm một lượng lớn xe nát đang lưu hành sẽ tập trung ở đâu, xử lý thế nào?

Do đó, trước khi thu hồi, các đơn vị liên quan phải có phương hướng xử lý xe thu hồi cụ thể, có thể giao cho các doanh nghiệp xe máy tự thu hồi, xử lý xe của hãng mình.

Trong khi đó, Thạc sỹ Võ Văn Phúc, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, không nên đặt vấn đề thu hồi dựa trên niên hạn xe mà chỉ cần bổ sung quy định để quản lý thông qua kiểm kê khí thải và yêu cầu kỹ thuật, nếu xe đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, dù sử dụng bao nhiêu năm vẫn được dùng.

Ngược lại, dù những xe mới mua, sử dụng chưa lâu nhưng chất lượng sản xuất kém, lượng khí thải xả ra vượt mốc quy định, dễ hư hỏng vẫn bị cấm lưu thông.

 Ngoài ra, chính quyền có thể xem xét đặt ra quy định về mức bảo hiểm, xe càng cũ, phí bảo hiểm càng cao, từ đó người dân sẽ cân nhắc về chi phí vận hành xe máy cũ với đầu tư phương tiện mới để tự bỏ xe cũ.

Bên cạnh quy định về kiểm định khí thải bắt buộc với xe máy, ông Phúc cho rằng, Nhà nước và các nhà sản xuất xe nên có chính sách, phương án hỗ trợ để người dân có thể bán xe cũ, đổi xe mới để xử lý theo quy định về sản phẩm thải bỏ như thu cũ đổi mới, mua xe trả góp, hỗ trợ lãi suất…

Người dân, cần nâng cao nhận thức về bảo hành, bảo dưỡng, bởi xe có tốt, có mới mà không bảo dưỡng đúng cách sẽ giảm chất lượng, không đáp ứng chỉ tiêu về mặt chất lượng.

Ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng Phòng Quản lý vận tải đường bộ (Sở Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, ngành Giao thông Thành phố đang hướng đến quản lý xe máy dựa trên việc kiểm soát khí thải thay vì chỉ thu hồi dựa trên niên hạn sử dụng. Về mặt kỹ thuật, làm được việc này không khó, chỉ cần trang bị một máy đo khí thải và phần mềm kết nối dữ liệu để tổng hợp. Nếu được chuẩn bị tốt, mỗi xe máy thường chỉ mất từ 3-5 phút để hoàn tất việc kiểm tra.

Vấn đề đặt ra là chỉ với vài chục trung tâm kiểm định xe cơ giới trên địa bàn Thành phố hiện nay sẽ không thể đáp ứng được số lượng hàng chục triệu môtô, xe máy. Tuy nhiên, nếu có thể kết hợp sử dụng thêm các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng của các đơn vị lắp ráp, các hãng xe, hệ thống các cơ sở, trung tâm này sẽ trở thành nòng cốt để kiểm soát khí thải xe máy. 

Theo ông Đỗ Ngọc Hải, Sở Giao thông Vận tải Thành phố cùng Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam và Công ty Honda Việt Nam đang xem xét, phối hợp và hỗ trợ trong việc xây dựng kế hoạch khảo sát thực trạng sử dụng môtô, xe gắn máy tham gia giao thông tại một số điểm đại lý phục vụ bảo dưỡng trong nội thành và ngoại thành của các đơn vị; thống nhất các nội dung chi tiết, thời gian, biểu mẫu, hình thức khảo sát khi tiến hành kiểm tra để phục vụ đề xuất những giải pháp chính sách kiểm soát khí thải đối với loại phương tiện này. Sau đó, đề xuất nguồn kinh phí để thực hiện khảo sát.

Việc triển khai kiểm soát khí thải xe máy sẽ không thực hiện đồng loạt với toàn bộ xe đang lưu hành mà có lộ trình theo thời gian, địa bàn, đối tượng rõ ràng cùng sự thống nhất của các bên liên quan. Cơ quan quản lý Nhà nước đóng vai trò xây dựng hành lang pháp lý, ban hành chính sách hỗ trợ, thực hiện việc kiểm soát.

Nhà sản xuất lên phương án hỗ trợ để người dân có thể bán xe cũ và xử lý theo quy định về sản phẩm thải bỏ. Với người dân, cần nâng cao nhận thức về bảo hành, bảo dưỡng, bởi xe có tốt, có mới mà không bảo dưỡng đúng cách sẽ giảm chất lượng, không đáp ứng chỉ tiêu về mặt chất lượng.

Điều quan trọng nữa cần tạo sự đồng thuận của người dân thông qua các hoạt động tuyên truyền khi Nhà nước có chính sách kiểm soát khí thải./.

Thí điểm kiểm định khí thải hơn 15.000 xe

Ông Lê Tuấn Định – phó giám đốc Sở TN-MT Hà Nội – cho biết đang phối hợp Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy VN (VAMM) nghiên cứu thí điểm đo kiểm khí thải và hỗ trợ đổi xe máy cũ đang lưu hành tại thủ đô.

Theo ông Định, Hà Nội có khoảng 5,7 triệu xe máy, trong đó có 2,5 triệu xe máy cũ đăng ký trước năm 2000. Việc thiếu kiểm soát khí thải từ xe máy, đặc biệt là các xe máy cũ, quá niên hạn sử dụng, không đủ an toàn kỹ thuật đã gây ảnh hưởng, tác hại tới môi trường, cụ thể là gây ô nhiễm không khí.

Theo Sở TN-MT Hà Nội, việc kiểm tra và bảo dưỡng xe máy không chỉ giúp nâng tuổi thọ của xe mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm không khí. Sở kiến nghị UBND TP Hà Nội cho thí điểm chương trình đo kiểm khí thải và hỗ trợ đổi xe máy cũ. Ông Định cho biết nếu được triển khai, chương trình sẽ lựa chọn và lắp đặt thiết bị cho 8 đại lý sửa chữa, bảo dưỡng để đo khí thải của khoảng 5.000 xe máy ở 6 quận gồm: Hoàn Kiếm, Cầu Giấy, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hà Đông và Thanh Xuân.

Trong khi đó, ông Bùi Hòa An – phó giám đốc Sở GTVT TP.HCM – cho biết từ ngày 15-5 sở đã cùng VAMM triển khai thí điểm việc kiểm định khí thải xe máy, dự kiến kết thúc vào cuối tháng 9. Người dân sẽ được kiểm tra khí thải xe máy miễn phí tại 8 đại lý bảo dưỡng, sửa chữa thuộc 5 hãng xe Honda, Yamaha, SYM, Piaggio, Suzuki. Căn cứ vào kết quả thí điểm, sở sẽ đánh giá thực trạng, làm cơ sở để báo cáo UBND TP đề xuất Thủ tướng cho phép TP.HCM sớm triển khai kiểm soát khí thải xe máy đang lưu hành.

Chiều qua 9-9, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Đỗ Ngọc Hải – trưởng Phòng quản lý vận tải đường bộ Sở GTVT TP.HCM – cho biết tính đến ngày 2-9, đã có 10.680 xe máy tham gia kiểm tra khí thải, đạt 178% so với kế hoạch và cao hơn mục tiêu toàn chương trình đặt ra (10.000 xe). Trong đó, có 10.000 xe đạt tiêu chuẩn về khí thải, chiếm tỉ lệ 93,9%. Hiện các đơn vị đang rà soát và đề xuất triển khai các bước tiếp theo như hỗ trợ thu hồi xe máy cũ, hỗ trợ cải tạo xe máy chưa quá niên hạn.

CSGT Đà Nẵng những năm qua đã xử lý nhiều “xe mù” (xe máy không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật) – Ảnh: Đ.C.

Có nên đổi xe mới?

Ngoài đi kiểm tra khí thải, Hà Nội dự kiến lựa chọn 30 đại lý xe máy để thí điểm chương trình đăng ký tham gia đổi xe máy cũ (sản xuất trước năm 2002) với các cơ chế hỗ trợ khác nhau. Cụ thể, khi người dân đưa xe đến kiểm tra khí thải sẽ được hỗ trợ bằng hiện vật có giá trị khoảng 300.000 đồng. Còn người dân muốn đổi xe máy, theo dự kiến được hỗ trợ 2-4 triệu đồng.

Sở TN-MT Hà Nội cho biết VAMM chủ động toàn bộ về nguồn cán bộ kỹ thuật, thiết bị cũng như kinh phí để thực hiện chương trình này. Nếu được UBND TP Hà Nội chấp thuận, các bên sẽ ký kết và thực hiện thí điểm từ tháng 9-2020.

Ông Đỗ Ngọc Hải cho hay vừa qua VAMM đã đề xuất phương án hỗ trợ người dân TP.HCM mua xe mới thay thế xe cũ không đạt tiêu chuẩn về khí thải. Tuy nhiên, Sở GTVT đang xem xét và sẽ phối hợp lấy ý kiến của Sở TN-MT, Sở Công thương… “Quan điểm của chúng tôi là không ủng hộ đổi xe cũ lấy xe mới vì như thế số lượng xe sẽ không giảm. Giải pháp ưu tiên hàng đầu ở TP.HCM là khuyến khích thu hồi xe cũ kém chất lượng, mất an toàn để kiểm soát khí thải. Nhà sản xuất có thể thu hồi xe và hỗ trợ thêm cho người dân chứ không phải đổi xe” – ông Hải nhấn mạnh.

Theo ông Hải, xe máy đã cũ nát, hư hỏng không đủ an toàn khi lưu thông thì cảnh sát giao thông xử phạt theo Luật giao thông đường bộ. Còn đối với xe cũ, hết niên hạn, không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải thì nhà sản xuất phải có trách nhiệm thu hồi. Nhà sản xuất có thể hỗ trợ tiền cho chủ xe có xe cũ phải thu hồi và hỗ trợ tư vấn sửa chữa cho xe chưa vượt niên hạn.

Là người chuyên chuyển hàng, anh N.Đ.Anh (quận Đống Đa, Hà Nội) cho rằng phần lớn người đi xe máy cũ là người lao động nghèo, làm nghề chở đồ, chở gas, bán hàng rong… Chiếc xe như cái “cần câu cơm”, nhiều người muốn đổi xe nhưng hoàn cảnh không cho phép. “Với việc đổi xe cũ lấy xe mới mình tán thành phải tiến hành chặt chẽ, tránh kiểu nhân viên thẩm định cố tình hạ giá xe. Vì người dân biết giá xe thế nào đâu, nếu mà bán xe ít tiền quá, họ lấy tiền đâu mua xe mới” – anh N.Đ.Anh chia sẻ.

Theo TS Vũ Văn Doanh – trưởng bộ môn quản lý môi trường Trường ĐH Tài nguyên môi trường, thay vì hỗ trợ người dân đổi từ xe máy cũ sang xe máy mới, Hà Nội có thể khuyến khích người dân sử dụng các dòng xe thân thiện với môi trường hơn như xe điện, đồng thời phát triển, hoàn thiện hệ thống xe buýt, metro. “Người dân thấy thuận tiện thì họ tự động chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng, không cần gượng ép” – ông Doanh gợi ý.

Theo CSGT TPHCM, tình trạng xe máy “quá đát” không còi, không đèn, thậm chí không biển số… xuất hiện khá nhiều trên địa bàn TPHCM. Đây cũng là loại xe gây ra nhiều vụ tai nạn giao thông. Trong khi đó, CSGT không thể tịch thu được số xe này vì không có quy định niên hạn sử dụng, không có quy chuẩn kiểm định. Lực lượng chức năng gặp rất nhiều khó khăn trong xử lý xe cũ do các đời xe chồng chéo nhau, cải tạo tùy tiện, lẫn lộn số khung, số sườn, biển số nhái, không biển số, không có giấy tờ xe… Chưa kể, khi xảy ra tai nạn, vi phạm giao thông, chủ xe cũng “bỏ của chạy lấy người” và gần như không thể truy nguồn gốc xe.

Lên kế hoạch thu hồi xe máy “quá đát”

Theo ông Đỗ Ngọc Hải – Trưởng phòng Quản lý vận tải (Sở GTVT TPHCM), tính đến tháng 11.2020, toàn TPHCM có gần 7,5 triệu môtô, xe máy đang lưu hành. Từ tháng 5.2020 đến tháng 11.2020, Sở GTVT TPHCM đã phối hợp cùng Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) triển khai chương trình “Nghiên cứu thí điểm kiểm tra khí thải môtô, xe máy đang lưu hành” nhằm hạn chế xe “quá đát” xả thải gây ô nhiễm không khí. Qua thời gian thực hiện kiểm tra ở 8 cửa hàng xe máy, tổng số lượng xe tham gia kiểm tra khí thải là 10.682 xe. Trong đó, xe từ 5 năm trở lên tham gia kiểm tra khí thải khoảng 7.390 xe, có 6.830 xe đạt tiêu chuẩn trước và sau bảo dưỡng (92,3%), có 402 xe không đạt tiêu chuẩn (5,4%).

Việc kiểm tra thí điểm nêu trên thật ra cũng chỉ mới có ý nghĩa thăm dò vì theo nhóm nghiên cứu xác định xe máy đã lưu hành trên 5 – 10 năm ở TPHCM có khoảng 5 triệu xe, đảm nhận hơn 90% vai trò vận chuyển và xe ngoại tỉnh chiếm 16%. Nguồn khí thải từ xe máy gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe người dân, đặc biệt với các xe đã sử dụng trên 5-10 năm.

Ông Đỗ Ngọc Hải cho hay, vừa qua, VAMM đã đề xuất phương án hỗ trợ người dân TPHCM mua xe mới thay thế xe cũ không đạt tiêu chuẩn về khí thải. Tuy nhiên, quan điểm của Sở GTVT TPHCM là không ủng hộ đổi xe cũ lấy xe mới vì như thế số lượng xe sẽ không giảm. Giải pháp ưu tiên hàng đầu ở TPHCM là khuyến khích thu hồi xe cũ kém chất lượng, mất an toàn để kiểm soát khí thải. Nhà sản xuất có thể thu hồi xe và hỗ trợ thêm cho người dân chứ không phải đổi xe.

Theo ông Hải, xe máy đã cũ nát, hư hỏng không đủ an toàn khi lưu thông thì cảnh sát giao thông xử phạt theo Luật Giao thông đường bộ. Còn đối với xe cũ, “quá đát”, không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải thì nhà sản xuất phải có trách nhiệm thu hồi. Nhà sản xuất có thể hỗ trợ tiền cho chủ xe có xe cũ phải thu hồi và hỗ trợ tư vấn sửa chữa cho xe chưa vượt niên hạn.

Từ ngày 15-3 đến 14-6, CSGT TP HCM mở đợt cao điểm kiểm tra, xử phạt xe không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn, kỹ thuật, xe cũ nát, xe tự chế “tung hoành” trên đường phố. Chủ trương này nhằm lập lại trật tự an toàn giao thông, tiến đến mô hình TP văn minh, hiện đại, trong lành và an toàn nên được đa phần người dân đồng tình, ủng hộ.

Quy định đã có

Thực tế, không phải người lao động nghèo không đủ tiền mới “liều mình” chạy xe máy cũ nát. Rất nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng phương tiện này để công nhân chở hàng nhằm hạn chế chi phí, bất chấp ảnh hưởng đến an toàn giao thông hay ô nhiễm môi trường. Hơn nữa, việc để tồn tại xe cũ nát cũng là mảnh đất màu mỡ cho tiêu thụ các nguồn xe gian, xe trộm cắp, xe tự chế. Ngoài ra, các phương tiện loại này thường không có giấy tờ chứng minh chủ sở hữu, giá trị xe không lớn nên gây khó khăn cho công tác quản lý, đặc biệt là việc xử phạt vi phạm hành chính, truy tìm chủ sở hữu phương tiện khi xảy ra tai nạn giao thông hoặc liên quan vụ án hình sự.

Vậy nên, việc xử lý kiên quyết đối với loại phương tiện này là cần thiết và phải làm nhưng cần có lộ trình cùng sự hỗ trợ thiết thực với người lao động nghèo sử dụng phương tiện này để mưu sinh.

Hơn 10 năm trước, Cục Đăng kiểm Việt Nam đề xuất chương trình đăng kiểm xe máy trên cơ sở kiểm định khí thải, xe nào không đạt tiêu chuẩn sẽ được sửa chữa, tệ quá thì đình chỉ lưu thông, thu hồi. Năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 909 phê duyệt đề án kiểm soát khí thải xe máy tại các TP đặc biệt, loại 1 và loại 2 trên cả nước. Kinh nghiệm của nhiều nước cho thấy không cần kiểm định kỹ thuật tổng thể xe máy, chỉ cần kiểm soát khí thải. Nếu đạt tiêu chuẩn khí thải thì được tham gia giao thông, không đạt thì cấm lưu hành, như đối với ôtô hiện nay. Tuy nhiên, đề án chưa được thực hiện do tác động xã hội lớn, xe máy vừa để di chuyển vừa là phương tiện mưu sinh của hàng chục triệu dân.

Đến năm 2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 16 quy định về thu hồi, xử lý sản phẩm thải bỏ, trong đó mô tô, xe máy được đưa vào danh mục các loại hàng hóa phải thu hồi xử lý. Thời hiệu thực hiện thu hồi xử lý xe máy cũ từ ngày 1-1-2018. Cụ thể, tại điều 10 Quyết định số 16, Thủ tướng yêu cầu UBND cấp tỉnh tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động thu hồi, xử lý; phổ biến quy định, hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất lập điểm thu…